Portal 
Forum
Search
Community 
Forum Team
Calendar
MUHAMMED
BAYRAK
| Welcome, Guest |
|
You have to register before you can post on our site. |
| Forum Statistics |
 » Members: 7 » Latest member: Muhammed » Forum threads: 5,258 » Forum posts: 5,849 Full Statistics |
DOWNLOADEN
AYET
FELSEFEMiZ
Raşit Tunca Sözü
GÜZEL SÖZ
Kenzül Arş Duası Arapça Yazılışı
Kenzül Arş Duası Li Raşidiye
Kenzül Arş Duası, Kur'an-ı Kerim'de ki yüz on dört surenin hakkı için, ve Kurani Kerim'de ki yüz on üç surenin başındaki besmelelerin hakkı için, bir surenin de sonunda ki besmelenin hakkı için Allahtan hacetimizi istemektir, Bir nevi Kur'an-ı Kerim kısaca hatmedilir ve okunan hatimin hakkı için, Dört büyük melek hakkı için, ve Peygamberlerin hakkı için, Rabbimizden Mevlamızdan hacetimiz istenir.
Kenzül Arş Duası Li Raşidiye Budur
دعاء كنز العرش للنبي صلى الله عليه واله
دُعَاءٌ كَنَزَ العَرْشُ
أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ (1 Defa)
بِسْمِ ﷲِالرَّحْمَنِ اارَّحِيم (114 Defa)
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ سِرِّي وَ عَلَانِيَتِي وَ مَا فِي نَفْسِي فَاقْبَلْ مَعْذِرَتِي وَ تَعْلَمُ حَاجَتِي فَأَعْطِنِي سُؤْلِي وَ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي إِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَا إلَهَ إلَّا أَنْتَ يَا حَنَّانُ يَا مَنَّانُ يَا بَدِيعَ السَّمَوَاتِ و الْأَرْضِ يَا ذُو الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَام * وَصَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَآلِهِ أَجْمَعِينَ * اللَّهُمَّ إنِّي وَ اسئلك بِحُرْمَة وَجْهَكَ الْكَرِيمَ عَلَيْكَ يَا رَبِّ اسئلك بِحَقّ وبحرمة آدَم و حَوَّاء عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة نُوح عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة مُوسَى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة عِيسَى وَالْعَرْش الْعَظِيم * عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة * مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفَى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة * جَبْرَائِيل عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة * مِيكَائِيل عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة إسْرَافِيل عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة عِزْرائِيل عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَلَم ذالك الْكِتَابِ لَا رَيْبَ فيه عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَلَم اللَّهِ لَا إلَهَ إلَى هُوَ الْحَيُّ القيوم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتقوا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السماوات عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الْمَصّ كِتَاب أَنْزَل عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الر تِلْكَ آيَاتُ الكتاب عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آياته عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الر تِلْكَ آيَاتُ الكتاب عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الر كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَتَى أَمْرُ اللَّهُ فَلَا تستعجلوه عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سبحان الَّذِي أَسْرَى عَلَيْكَ يَا رب و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَى عَبْدِهِ الْكِتَابَ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة كهيعص ذَكَر رَحِمْت رَبِّك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة طه مَا أنزلنا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة اقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا ربكم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قد أَفْلَح المؤمنون عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سُورَةٌ أَنْزَلْنَاهَا وَفَرَضْنَاهَا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة تَبَارَكَ الَّذِي نَزَلَ الفرقان عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة طسم تِلْكَ آيَاتُ الكتاب عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة طس تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة طسم تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ المبين عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة أَلَم حَسَب النَّاسِ أَنَّ يُتْرَكُوا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَلَم غَلَبَت الروم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة أَلَم تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الحكيم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يا أَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللَّهَ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَهُ مَا فِي السماوات عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الْحَمْدُ لِلَّهِ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يس وَالْقُرْآن الكريم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والصافات صفا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة ص وَالْقُرْآنِ ذِي الذكر عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة تنزيل الْكِتَابِ مِنْ اللَّهِ الْعَزِيزِ الحكيم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة حم تَنْزِيل الكتاب عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة حم تَنْزِيلٌ مِنْ الرَّحْمَان الرحيم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا لَا تقدموا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة ق وَالْقُرْآن المجيد عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة و الذَّارِيَات ذروا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والطور وَكِتَاب مسطور عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والنجم إذَا هوى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة اقْتَرَبَت السعه عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الرحمن عَلِم القران عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إذا وَقَعَت الواقعة عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سبح لِلَّهِ مَا فِي السماوات عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قد سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ التي عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سبح لِلَّهِ مَا فِي السموات عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يسبح لِلَّهِ مَا فِي السموات عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إِذَا جَاءَكَ المنافقون عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يُسَبِّح لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إذَا طَلَّقْتُمْ النساء عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تَحْرُمْ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة تبارك الَّذِي بِيَدِهِ الملك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إلْحَاقِهِ مَا إلْحَاقُه عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إنَّا أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قومه عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قُلْ أُوحِيَ إلَيَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمْ اللَّيْلَ إلَّا قليلا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فكبر عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة لا أُقْسِمُ بِيَوْمِ القيامة عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنْسَانِ حِينٌ عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة عَمّ يتسألون عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والنازعات غرقا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة عبس وتولى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إذا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إذا السَّماءُ انْفَطَرَتْ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة ويل لِلْمُطَفِّفِين الذين عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إذَا السَّمَاءُ انشقت عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والسماء ذَاتِ الْبُرُوجِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والسماء والطارق عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سبح اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة هل أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والفجر وَلَيَالٍ عَشْرٍ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ بِهَذَا البلد عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة وَالشَّمْس وَضَّحَها عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والليل إِذَا يَغْشَى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة وضحى و اللَّيْلِ إِذَا سَجَى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَلَمْ نَشْرَحْ لَك صَدْرِك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة والتين وَالزَّيْتُون عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة اقْرَأْ بِاسْمِ ربك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ الْقَدْرِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة لَمْ يَكُنْ الَّذِينَ كفرو عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إِذَا زُلْزِلَتِ الأرْضُ زلزالها عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والعاديات ضبحا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة الْقَارِعَة مَا القارعة عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إلهكم التكاثر عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والعصر أَن الإنسان عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة ويل لِكُلّ همزة عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الم تَرَ كَيْفَ فَعَلَ ربك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة لإيلاف قُرَيْش إيلافهم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أرئيت الَّذِي يُكَذِّبُ بالدين عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أنا أَعْطَيْنَاك الكوثر عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قل يَا أَيُّهَا الكافرون عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إذَا جَاءَ نَصَرُوا اللَّه والفتح عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة تبت يَدَا أَبِي لَهَبٍ وتب عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قل هُوَ اللَّهُ احد عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الفلق عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ عَلَيْك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَسْمَاءِ اللَّهِ الحُسْنَى عَلَيْكَ يَا رب
Ya Rabbi! Bu zikretmiş olduğum yüz on dört besmeleyi Kurani kerimdeki yüz on dört surenin besmelesi say kabul et, ve o besmelelerin hatrına, onların ahirindeki sureleri ve Kuranı Kerimin tamamını hatmetmişim kabul et, Allah'ım Kur'an-ı Kerim'de ki yüz on dört surenin hakkı için, ve Kurani Kerim'de ki yüz on üç surenin başındaki besmelelerin hakkı için, bir surenin de sonunda ki besmelenin hakkı için, duamı işit ve şu isteğimi kabul et.
Bundan sonrada isteğimiz neyse o söylenir
Kenzül Arş Duası Li Raşidiye
Kenzül Arş Duası, Kur'an-ı Kerim'de ki yüz on dört surenin hakkı için, ve Kurani Kerim'de ki yüz on üç surenin başındaki besmelelerin hakkı için, bir surenin de sonunda ki besmelenin hakkı için Allahtan hacetimizi istemektir, Bir nevi Kur'an-ı Kerim kısaca hatmedilir ve okunan hatimin hakkı için, Dört büyük melek hakkı için, ve Peygamberlerin hakkı için, Rabbimizden Mevlamızdan hacetimiz istenir.
Kenzül Arş Duası Li Raşidiye Budur
دعاء كنز العرش للنبي صلى الله عليه واله
دُعَاءٌ كَنَزَ العَرْشُ
أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ (1 Defa)
بِسْمِ ﷲِالرَّحْمَنِ اارَّحِيم (114 Defa)
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ سِرِّي وَ عَلَانِيَتِي وَ مَا فِي نَفْسِي فَاقْبَلْ مَعْذِرَتِي وَ تَعْلَمُ حَاجَتِي فَأَعْطِنِي سُؤْلِي وَ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي إِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَا إلَهَ إلَّا أَنْتَ يَا حَنَّانُ يَا مَنَّانُ يَا بَدِيعَ السَّمَوَاتِ و الْأَرْضِ يَا ذُو الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَام * وَصَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَآلِهِ أَجْمَعِينَ * اللَّهُمَّ إنِّي وَ اسئلك بِحُرْمَة وَجْهَكَ الْكَرِيمَ عَلَيْكَ يَا رَبِّ اسئلك بِحَقّ وبحرمة آدَم و حَوَّاء عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة نُوح عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة مُوسَى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة عِيسَى وَالْعَرْش الْعَظِيم * عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة * مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفَى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة * جَبْرَائِيل عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة * مِيكَائِيل عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة إسْرَافِيل عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة عِزْرائِيل عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَلَم ذالك الْكِتَابِ لَا رَيْبَ فيه عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَلَم اللَّهِ لَا إلَهَ إلَى هُوَ الْحَيُّ القيوم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتقوا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السماوات عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الْمَصّ كِتَاب أَنْزَل عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الر تِلْكَ آيَاتُ الكتاب عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آياته عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الر تِلْكَ آيَاتُ الكتاب عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الر كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَتَى أَمْرُ اللَّهُ فَلَا تستعجلوه عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سبحان الَّذِي أَسْرَى عَلَيْكَ يَا رب و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَى عَبْدِهِ الْكِتَابَ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة كهيعص ذَكَر رَحِمْت رَبِّك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة طه مَا أنزلنا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة اقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا ربكم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قد أَفْلَح المؤمنون عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سُورَةٌ أَنْزَلْنَاهَا وَفَرَضْنَاهَا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة تَبَارَكَ الَّذِي نَزَلَ الفرقان عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة طسم تِلْكَ آيَاتُ الكتاب عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة طس تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة طسم تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ المبين عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة أَلَم حَسَب النَّاسِ أَنَّ يُتْرَكُوا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَلَم غَلَبَت الروم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة أَلَم تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الحكيم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يا أَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللَّهَ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَهُ مَا فِي السماوات عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الْحَمْدُ لِلَّهِ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يس وَالْقُرْآن الكريم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والصافات صفا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة ص وَالْقُرْآنِ ذِي الذكر عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة تنزيل الْكِتَابِ مِنْ اللَّهِ الْعَزِيزِ الحكيم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة حم تَنْزِيل الكتاب عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة حم تَنْزِيلٌ مِنْ الرَّحْمَان الرحيم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا لَا تقدموا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة ق وَالْقُرْآن المجيد عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة و الذَّارِيَات ذروا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والطور وَكِتَاب مسطور عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والنجم إذَا هوى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة اقْتَرَبَت السعه عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الرحمن عَلِم القران عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إذا وَقَعَت الواقعة عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سبح لِلَّهِ مَا فِي السماوات عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قد سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ التي عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سبح لِلَّهِ مَا فِي السموات عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يسبح لِلَّهِ مَا فِي السموات عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إِذَا جَاءَكَ المنافقون عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يُسَبِّح لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إذَا طَلَّقْتُمْ النساء عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تَحْرُمْ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة تبارك الَّذِي بِيَدِهِ الملك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إلْحَاقِهِ مَا إلْحَاقُه عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إنَّا أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قومه عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قُلْ أُوحِيَ إلَيَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمْ اللَّيْلَ إلَّا قليلا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فكبر عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة لا أُقْسِمُ بِيَوْمِ القيامة عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنْسَانِ حِينٌ عليك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة عَمّ يتسألون عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والنازعات غرقا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة عبس وتولى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إذا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إذا السَّماءُ انْفَطَرَتْ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة ويل لِلْمُطَفِّفِين الذين عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إذَا السَّمَاءُ انشقت عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والسماء ذَاتِ الْبُرُوجِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والسماء والطارق عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة سبح اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة هل أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والفجر وَلَيَالٍ عَشْرٍ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ بِهَذَا البلد عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة وَالشَّمْس وَضَّحَها عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والليل إِذَا يَغْشَى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة وضحى و اللَّيْلِ إِذَا سَجَى عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَلَمْ نَشْرَحْ لَك صَدْرِك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة والتين وَالزَّيْتُون عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة اقْرَأْ بِاسْمِ ربك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ الْقَدْرِ عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة لَمْ يَكُنْ الَّذِينَ كفرو عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إِذَا زُلْزِلَتِ الأرْضُ زلزالها عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والعاديات ضبحا عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بسملة الْقَارِعَة مَا القارعة عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إلهكم التكاثر عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة والعصر أَن الإنسان عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة ويل لِكُلّ همزة عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة الم تَرَ كَيْفَ فَعَلَ ربك عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة لإيلاف قُرَيْش إيلافهم عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أرئيت الَّذِي يُكَذِّبُ بالدين عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أنا أَعْطَيْنَاك الكوثر عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قل يَا أَيُّهَا الكافرون عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة إذَا جَاءَ نَصَرُوا اللَّه والفتح عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة تبت يَدَا أَبِي لَهَبٍ وتب عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قل هُوَ اللَّهُ احد عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الفلق عَلَيْكَ يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ عَلَيْك يَا رَبِّ و اسئلك بِحَقّ وبحرمة بَسْمَلَة أَسْمَاءِ اللَّهِ الحُسْنَى عَلَيْكَ يَا رب
Ya Rabbi! Bu zikretmiş olduğum yüz on dört besmeleyi Kurani kerimdeki yüz on dört surenin besmelesi say kabul et, ve o besmelelerin hatrına, onların ahirindeki sureleri ve Kuranı Kerimin tamamını hatmetmişim kabul et, Allah'ım Kur'an-ı Kerim'de ki yüz on dört surenin hakkı için, ve Kurani Kerim'de ki yüz on üç surenin başındaki besmelelerin hakkı için, bir surenin de sonunda ki besmelenin hakkı için, duamı işit ve şu isteğimi kabul et.
Bundan sonrada isteğimiz neyse o söylenir
Kenzül Arş Duası Türkçe Okunuşu
Kenzül Arş Duası Li Raşidiye
Kenzül Arş Duası, Kur'an-ı Kerim'de ki yüz on dört surenin hakkı için, ve Kurani Kerim'de ki yüz on üç surenin başındaki besmelelerin hakkı için, bir surenin de sonunda ki besmelenin hakkı için Allahtan hacetimizi istemektir, Bir nevi Kur'an-ı Kerim kısaca hatmedilir ve okunan hatimin hakkı için, Dört büyük melek hakkı için, ve Peygamberlerin hakkı için, Rabbimizden Mevlamızdan hacetimiz istenir.
Kenzül Arş Duası Li Raşidiye Budur
دعاء كنز العرش للنبي صلى الله عليه واله
دُعَاءٌ كَنَزَ العَرْشُ
أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ (1 Defa)
بِسْمِ ﷲِالرَّحْمَنِ اارَّحِيم (114 Defa)
Bismillâhirrahmânirrahîm.
Allâhümme inneke ta'lemu sırri ve alâniyetî ve mâ fî nefsî fakbel ma'ziretî. Ve ta'lemu hâcetî fe'tınî sü'lî. Vağfir lî zünûbî. İnnehu lâ yağfiruz-zünûbe illâ ente yâ erhamer-râhimîn.
Velhamdü lillâhillezî lâ ilâhe illâ ente yâ Hannânü yâ Mennânü yâ Bedîas-semâvâti vel'ardı yâ Zel-celâli vel-ikrâm.
Ve sallallâhu alâ seyyidinâ Muhammedin ve âlihî ecma'în.
Allâhümme innî es'elüke bi-hurmeti vechikel-kerîmi aleyke yâ Rabbi. Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Âdeme ve Havvâe aleyke yâ Rabbi. Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Nûhın aleyke yâ Rabbi. Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Mûsâ aleyke yâ Rabbi. Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Îsâ vel-arşil-azîmi aleyke yâ Rabbi. Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Muhammedinil-Mustafâ aleyke yâ Rabbi. Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Cibrîle aleyke yâ Rabbi. Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Mîkâîle aleyke yâ Rabbi. Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti İsrâfîle aleyke yâ Rabbi. Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Azrâîle aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelletil-hamdü lillâhi Rabbil-âlemîne aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Elif lâm mîm* zâlikel-kitâbü lâ reybe fîh* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Allâhü lâ ilâhe illâ hüvel-hayyül-kayyûm* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yâ eyyühen-nâsüttekû* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelletil-hamdü lillâhillezî halakas-semâvâti* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Elif lâm mîm sâd* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Elif lâm râ* tilke âyâtül-kitâb* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Elif lâm râ* kitâbün uhkimet âyâtühü* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Elif lâm mîm râ* tilke âyâtül-kitâb* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Elif lâm râ* kitâbün enzelnâhü ileyke* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Elif lâm mîm* tilke âyâtül-kitâb* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti E tâ emrullâhi fe lâ testa'cilûh* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Sübhânellezî esrâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelletil-hamdü lillâhillezî enzele alâ abdihil-kitâb* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Kâf hâ yâ ayn sâd* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Tâ hâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelletikterabe lin-nâsi hisâbühüm* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yâ eyyühen-nâsüttekû rabbeküm* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Kad eflehal-mü'minûn* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Sûratün enzelnâhâ ve faradnâhâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Tebârakellezî nezzelel-furkân* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Tâ sîn mîm* tilke âyâtül-kitâb* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Tâ sîn* tilke âyâtül-kitâb* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Tâ sîn mîm* tilke âyâtül-kitâbil-mübîn* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti E li hasibas-nâsü en yütrakû* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Elif lâm mîm* galabetir-Rûm* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Elif lâm mîm* tilke âyâtül-kitâbil-hakîm* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yâ eyyühen-nebiyyüttekıllâh* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelletil-hamdü lillâhillezî lehü mâ fis-semâvâti* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelletil-hamdü lillâhi fâtıras-semâvâti* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yâ sîn* vel-Kur'ânil-hakîm* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Ves-sâffâti saffâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Sâd* vel-Kur'âni ziz-zikr* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Tenzîlül-kitâbi minallâhil-azîzil-hakîm* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Hâ mîm* tenzîlül-kitâb* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Hâ mîm* tenzîlüm miner-rahmânir-rahîm* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yâ eyyühellezîne âmenüttekû lâ tukaddimû* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Kâf* vel-Kur'ânil-mecîd* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Vez-zâriyâti zerven* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Vet-tûri ve kitâbimestûr* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Ven-necmi izâ hevâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelletikterabetis-sâ'atü* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelletir-rahmân* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti İzâ vakaatil-vâkı'atü* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Sebbeha lillâhi mâ fis-semâvâti* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Kad semiallâhü kavlelletî* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Sebbeha lillâhi mâ fis-semâvâti* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yusebbihu lillâhi mâ fis-semâvâti* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti İzâ câekel-münâfikûn* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yusebbihu lillâhi mâ fis-semâvâti* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yâ eyyühen-nebiyyü izâ tallaktümün-nisâe* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yâ eyyühen-nebiyyü lime tuharrimü mâ ehallelâhü lek* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Tebârakellezî bi-yedihil-mülk* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Nûn* vel-kalemi ve mâ yesturûn* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Li'îlâfı* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Se'ele sâilün bi-azâbin vâkı'* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti İnnâ erselnâ Nûhan ilâ kavmih* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Kul ûhıye ileyye ennehüs-teme'a neferun* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yâ eyyühel-müzzemmil* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Yâ eyyühel-müddessir* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Lâ uksimü bi-yevmil-kıyâmeti* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Hel etâ alel-insâni hînun* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Amme yetesâelûn* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Ven-nâzi'âti garkâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Abese ve tevellâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti İzeş-şemsü küvvirat* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti İzes-semâünfetarat* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Veylün lil-mutaffifîn* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti İzes-semâünşakkat* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Ves-semâi zâtil-bürûc* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Ves-semâi vet-târık* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Sebbihisme rabbikel-a'lâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Hel etâke hadîsül-gâşiyeh* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Vel-fecri* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Lâ uksimü bi-hâzel-beled* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Veş-şemsi ve duhâhâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Vel-leyli izâ yağşâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Ved-duhâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti E lem neşrah leke sadrek* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Vet-tîni vez-zeytûn* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Ikra' bismi rabbik* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti İnnâ enzelnâhü fî leyletil-kadr* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Lem yekünillezîne keferû* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti İzâ zülziletil-ardu zilzâlehâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Vel-âdiyâti dabhâ* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti El-kâri'atü* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Elhâkümüt-tekâsür* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Vel-asr* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Veylün li-külli humezetil-lümezeh* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti E lem tera keyfe fe'ale rabbük* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Li'îlâfi Kureyş* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Eraeytellezî yükezzibü bid-dîn* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti İnnâ a'taynâkel-kevser* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Kul yâ eyyühel-kâfirûn* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti İzâ câe nasrullahi vel-feth* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Tebbet yedâ ebî lehebin ve tebb* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Kul hüvallâhü ehad* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Kul e'ûzü bi-rabbil-felak* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Kul e'ûzü bi-rabbin-nâs* aleyke yâ Rabbi.
Es'elüke bi-hakkı ve bi-hurmeti Bismelleti Esmâillâhil-hüsnâ aleyke yâ Rab.
Read More / Comment 
114 Besmele Duası
Euzubillahimineşşeytanirracim (1 defa)
Bismillahirrrahmenirrahim (114 defa)
114 defa besmele okunur ve sonra dua edilir
Ya Rabbi! Bu zikretmiş olduğum yüz on dört besmeleyi Kurani kerimdeki yüz on dört surenin besmelesi say kabul et, ve o besmelelerin hatrına, onların ahirindeki sureleri ve Kuranı Kerimin tamamını hatmetmişim kabul et, Allah'ım Kur'an-ı Kerim'de ki yüz on dört surenin hakkı için, ve Kurani Kerim'de ki yüz on üç surenin başındaki besmelelerin hakkı için, bir surenin de sonunda ki besmelenin hakkı için, duamı işit ve şu isteğimi kabul et.
bundan sonrada
ve isteğimiz neyse o söylenir
اعتبر هذه البسملات المائة والأربعة عشر التي ذكرتها بمثابة ذكر مائة وأربعة عشر سورة في القرآن الكريم، ومن أجل تلك البسملات، اقبل أني حفظت السور التي بعدها والقرآن الكريم كله، اللهم تقبل أني حفظت مائتين وأربعة عشر سورة من القرآن الكريم بحق البسملة في أول مائة وثلاث عشرة سورة من القرآن الكريم، وبحق البسملة في آخرها. سورة واحدة فاسمع صلاتي واستجب لهذا الطلب.
Euzubillahimineşşeytanirracim (1 defa)
Bismillahirrrahmenirrahim (114 defa)
114 defa besmele okunur ve sonra dua edilir
Ya Rabbi! Bu zikretmiş olduğum yüz on dört besmeleyi Kurani kerimdeki yüz on dört surenin besmelesi say kabul et, ve o besmelelerin hatrına, onların ahirindeki sureleri ve Kuranı Kerimin tamamını hatmetmişim kabul et, Allah'ım Kur'an-ı Kerim'de ki yüz on dört surenin hakkı için, ve Kurani Kerim'de ki yüz on üç surenin başındaki besmelelerin hakkı için, bir surenin de sonunda ki besmelenin hakkı için, duamı işit ve şu isteğimi kabul et.
bundan sonrada
ve isteğimiz neyse o söylenir
اعتبر هذه البسملات المائة والأربعة عشر التي ذكرتها بمثابة ذكر مائة وأربعة عشر سورة في القرآن الكريم، ومن أجل تلك البسملات، اقبل أني حفظت السور التي بعدها والقرآن الكريم كله، اللهم تقبل أني حفظت مائتين وأربعة عشر سورة من القرآن الكريم بحق البسملة في أول مائة وثلاث عشرة سورة من القرآن الكريم، وبحق البسملة في آخرها. سورة واحدة فاسمع صلاتي واستجب لهذا الطلب.
Devrik Cümle Nedir, Nasıl Kurulur?
Devrik cümle, bir dilde yer alan öğelerin sırasız şekilde dizilmesi ile ortaya çıkmaktadır. Özellikle yüklemin sonra değil de ortada veya başta olması ile devrik cümle kurulur. Tabi bu cümleler bozuk bir anlam ortaya koymaz. Yani devrik cümle yanlış veya uygunsuz değildir. Sadece cümle içerisinde yer alan öğelerin dizilişi farklıdır.
Devrik cümleler genelde edebi sanat yapılacağı zaman tercih edilir. Bu sayede anlama farklılık katmak mümkündür. Bu farklılık sayesinde cümlenin daha da dikkat çekici olduğunu söylemek mümkündür. Ayrıca devrik cümlelerde anlatım bozukluğu yoktur. Sadece öğelerin dizilişi ile ilgili farklılık vardır.
Devrik Cümlede Vurgu Nasıl Yapılır?
Devrik cümlelerde vurgu aramadığı bilinir. Tabi yine de vurgu aranacak ise buna göre bir yol izlenir. Öncelikle devrik cümlenin düz cümleye çevrilmesi gerekir. Vurgu genellikle yüklemde veya yüklemden önce gelen sözcüklerde olur. Bunun için devrik cümleyi düz olarak yaptıktan sonra vurguyu bulmak kolaydır.
ÖRNEK CÜMLE
Raşit Tunca Şiirleri
ÖYLE BiR DÜNYA KUR Ki BANA dan bir parça
Öyle bir dünya kur ki bana,
Ne Böcek Çiçekten,Ne Çiçek böcekten,
Ne Dağ Denizden, Ne deniz Dağdan,
Ne Toprak yağmurdan, ne yağmur topraktan,
Ne Kurt Koyundan Kuzudan, Ne Koyun kuzu Kurttan,
Bir Zarar Ve Ziyan görsün.
Burada ki asıl manası
Öyle bir dünya kur ki bana,
Böcek Çiçekten Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Çiçek te Böcekten Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Dağ Denizden Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Deniz de Dağdan Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Toprak yağmurdan Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Yağmur da Topraktan Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Kurt Koyundan Kuzudan Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Koyun ve Kuzu da Kurttan Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
manasında dır amma yukarda ki asil halin de sanki böyle degilmiş gibi bir dizilimi var...
Devrik cümle, bir dilde yer alan öğelerin sırasız şekilde dizilmesi ile ortaya çıkmaktadır. Özellikle yüklemin sonra değil de ortada veya başta olması ile devrik cümle kurulur. Tabi bu cümleler bozuk bir anlam ortaya koymaz. Yani devrik cümle yanlış veya uygunsuz değildir. Sadece cümle içerisinde yer alan öğelerin dizilişi farklıdır.
Devrik cümleler genelde edebi sanat yapılacağı zaman tercih edilir. Bu sayede anlama farklılık katmak mümkündür. Bu farklılık sayesinde cümlenin daha da dikkat çekici olduğunu söylemek mümkündür. Ayrıca devrik cümlelerde anlatım bozukluğu yoktur. Sadece öğelerin dizilişi ile ilgili farklılık vardır.
Devrik Cümlede Vurgu Nasıl Yapılır?
Devrik cümlelerde vurgu aramadığı bilinir. Tabi yine de vurgu aranacak ise buna göre bir yol izlenir. Öncelikle devrik cümlenin düz cümleye çevrilmesi gerekir. Vurgu genellikle yüklemde veya yüklemden önce gelen sözcüklerde olur. Bunun için devrik cümleyi düz olarak yaptıktan sonra vurguyu bulmak kolaydır.
ÖRNEK CÜMLE
Raşit Tunca Şiirleri
ÖYLE BiR DÜNYA KUR Ki BANA dan bir parça
Öyle bir dünya kur ki bana,
Ne Böcek Çiçekten,Ne Çiçek böcekten,
Ne Dağ Denizden, Ne deniz Dağdan,
Ne Toprak yağmurdan, ne yağmur topraktan,
Ne Kurt Koyundan Kuzudan, Ne Koyun kuzu Kurttan,
Bir Zarar Ve Ziyan görsün.
Burada ki asıl manası
Öyle bir dünya kur ki bana,
Böcek Çiçekten Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Çiçek te Böcekten Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Dağ Denizden Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Deniz de Dağdan Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Toprak yağmurdan Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Yağmur da Topraktan Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Kurt Koyundan Kuzudan Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
Koyun ve Kuzu da Kurttan Bir Zarar Ve Ziyan Görmesin
manasında dır amma yukarda ki asil halin de sanki böyle degilmiş gibi bir dizilimi var...
SATRANÇ TAHTASI
Yeryüzü, Allah tarafından belli bir düzen dairesinde yaratılmıştır. İnsan için de sayısız ibretlik olayları içeren bir yapıya sahiptir. Bu ibretlik olaylar asırlardır sürdüğü gibi kıyamete kadar da devam edecektir. Kimi insanlar merakının sonucu olarak yeryüzünü irdelemeye başlayacak kimi insanlarsa öylece gelip geçecektir.
Yeryüzünü irdeleyen insan, dünya üzerindeki birçok sırrın farkına varacaktır. Fakat her şey fark etmekle neticelenebilecek basitlikte değildir. Ki irdeleyen insanın yükünün artacağı da tartışılamaz bir gerçektir. Bu yük artışı insanın yolda yalpalamasına da sebep olabilir, adımlarını daha sağlam atmasına da. Yol üstünde olmak bu yüzden birçok tehlikeyi beraberinde getirir. Tehlikelerden birisi ve en önemlisi: insanın nefsidir. İnsan, kendi içinde taşımış olduğu bu tehlikeyi bertaraf etmek için çalışmalıdır. Yolun çetinliği de burada gözler önüne serilecek, tecrübe edilecektir.
İnsan bu çetin yolda mühendis kadar kıvrak zekâya sahip olmalıdır. Mimar kadar da dizayn yeteneğini edinmesi önemlidir. Çünkü içinde bulunduğumuz çağ gereği yaşadığımız birçok şey nefsimizle bizi büyük bir mücadeleye itiyor. Ona hoş gelenler fıtratımızla zıtlık yaşatıyor. Burada devreye giren tasvirse bir satranç tahtası oluyor.
Satranç tahtasında piyonlar bizim hâl ve hareketlerimizi yansıtan eşya rolünü üstleniyor. Şah olarak konumlandırdığımız nesne fıtratımızı yani imanımızı temsil ediyor. Diğer birçok taş için roller tarif edilebilir. Ama bizim için önemli olan bu ikisi: şah ve piyon.
Piyon, bilindiği üzere tahta üstünde en az önem verilen nesnedir. Fakat piyonlarımızın konumu bizi zafere ulaştıracağı gibi mat olmamıza da sebep olabilir. Piyonları hâl ve hareketlerimiz, şahı ise korumamız gereken fıtrat olarak düşünelim. Piyonlar doğru hareket ettirildiğinde hatta yeri geldiğinde doğru bir amaç uğruna feda edildiğinde şahı korur.
Bizim için gayet basit gelen bir davranış telafi edilmesi zor olan hasarlara yol açabilir. Sonuca odaklandığımızda bu hatalardan etkilenen şah olacaktır. Aslında kendi kendimize verdiğimiz zarar gün yüzüne çıkacaktır. Satranç tahtasındaki piyon gibi önemsiz gördüğümüz hâl ve hareketlerimiz, “Aman, ne olacak sanki” diye yorumladığımız tavırlarımız işin sonunda şahta etki bırakıyor. Onu riske atıyor, onun hareket alanını kısıtlıyor. Yani imanımızın hayatımıza şekil vermesinde zorluklar çıkartıyor. O satranç tahtasında küçük gördüğümüz piyon, büyük zararlara yol açıyor.
İmanının hayatını şekillendirmesinde sağlıklı adımlar atamayan insanoğlu şahsiyetini de inşa edemiyor. İnsanın şahsiyeti irtifa kaybeden bir grafik çiziyor. Eksi yönde çizilen bu grafik insanı aşağılara çekmekten geri durmuyor. Üstelik aşağısı insanın yüz göz olduğu, ne kadar debelense o derece battığı bir bataklığa dönüşüyor. İnsanın ahiretini düşünmeden, bu dünyada erdemli bir hayat sürmenin önemini göz ardı ederek hâl ve davranışlarında arzuyu merkeze alması onu hüsrana sürüklüyor. Üstelik insan nefsi, arzunun tatmin edilmesiyle daha obur daha doyumsuz bir hâl alıyor. Yedikçe acıkan bir yaratık gibi kısır bir döngüye giriyor insanlık. Bu döngü içerisine hapsolan insan, çıkışı bulamadığı takdirde dünyada istediği kadar mutluluğu (?) elde etse de aslında ona bahşedilen ilahi lütfu, ömür sermayesini tüketiyor. Tatmin ve mutluluk arasında doğrusal bir ilişki olmadığından kişi bir süre sonra hayattan zevk almamaya, daha önce ona mutluluk veren şeylerden yeterince doyum elde etmemeye başlıyor. Sonuçta çağımızın en büyük sorunlarından birisiyle karşı karşıya kalıyoruz: depresyon. Piyonları yeterince önemsemediğimiz, hayat oyununda şahı gerektiği gibi koruyamadığımız için hızlı tüketiyor ve çabuk tükeniyoruz.
İnsanın bedeni toprak olup gidecektir. Beden bize emanettir ve insan için en az onun kadar belki de daha fazla değerli olan şey ruhtur. Ki bu ruh tamamıyla insanın şahsına özgü değildir. Bu ruhun temeli bizim için belli bir noktada emanet niteliğindedir. Yüce Yaradan, ayetinde buyurmaktadır ki: “O yarattığı her şeyi güzel yapmış ve ilk başta insanı çamurdan yaratmıştır. Sonra onun neslini, önemsenmeyen bir suyun özünden yaratıp sürdürmüştür. Sonra ona düzgün bir şekil vermiş ve ruhundan ona üflemiş; sizi kulak, göz ve gönüllerle donatmıştır. Ne kadar da az şükrediyorsunuz!” (Secde, 32/7-9.) Orada geçen “…ruhundan ona üflemiş…” ibaresi, bizim Allah’tan bir emanet devraldığımızı kanıtlar niteliktedir.
Devraldığı emaneti, sahibine yaraşır bir şekilde değerlendirmeyen insanın şahsiyetinde hasarlar olması muhtemel hatta kaçınılmazdır. Bu inişler neticesinde döngüye girebilme potansiyeli olan insan öfke, kibir, haset gibi kötü huylu duyguları üstleneceğini de bilmelidir. Bu duyguları üstlenmesiyle birlikte, mutsuzluk için ahireti beklemesine de gerek kalmayacaktır. Kendisine ve çevresine bu dünyayı yeterince dar edecektir, desek yanılmayız. Çünkü tatmış olacağı her şey beşerilikten ibaret olduğu için onu tatmin etmeyecek ve sonsuz huzurdan onu mahrum bırakacaktır. Tabiri caizse, kişinin elinden garibanlığını alacaktır.
Şahsiyetine ekstra bir görünüş çizmek isteyen insanın yapacağı şeyler de çok zor olmasa gerek. Çünkü bunlar, aslında insanın bildiği şeylerdir. Kalubeladan insana miras kalan, özünde olan, fıtratının yani imanının bir hediyesi olan hususlardır.
Artı profil oluşturulmasında en önemli nokta, insanın ne yaparsa yapsın Allah ve Resulünün çizgisi üzere yapmasıdır. Piyonu oynatmadan önce düşüneceğimiz şey, Resulullah olsa ne yapardı?
Bunu benimseyen insan birçok şeyi aşabilecek konuma erişecektir. İlk başlarda bazı şeyler dalgınlığımıza gelecek olsa da zamanla her taş yerine oturacaktır. Soruyu kendisine sorduğunun farkına bile varamayacak bir noktaya erişecektir. Melekeye dönüşen bu hamlemiz ibadetlerimizle de doğru bir orantı içerisinde olacaktır.
Hem bu refleksi edinmemizde bize kolaylık sağlaması açısından hem de artı profil çizerken hızlı yol kat etmemize vesile olacak bir reçete de elimizde mevcuttur.
1. Meal okumaları
2. Hadis okumaları
Yapacağımız meal okumalarıyla, hayatımızı Kur’an’ın rehberliğine açacağız. Bu bize hem manevi bir tatmin sağlayacak hem de bizi yaratan Yüce Allah’ın sözüne kulak vermemize yardımcı olacaktır. Bu işi büyüterek bir üst kademeye taşıyabiliriz. Burada da tefsir okumaları bizi karşılayacaktır. Hadis okumalarıysa Allah’ın bize yol gösterici olarak göndermiş olduğu elçiden haberdar olmamızın kaynağını oluşturacaktır. Elçinin sünnetine uyarak piyonların konumunu kılavuz yardımıyla doğru seçeceğimiz için şahı riske atmayacağız. Riske atılmayan şah, mühendislere has kıvrak zekâ ve mimarların dizayn yeteneği ile harman olduğunda şahsiyetimizde fark edilir derecede yükselişler oluşturacaktır.
Dikkat etmemiz gereken önemli bir husus burada devreye girmektedir. İnsan, şahsiyetinin inşasında onu birçok zorlukların beklediğini bilmeli, gardını ona göre almalıdır. Çünkü her şey zıddıyla kaimdir. Nefsini bertaraf etmeye çalışan insan, dünyada daha önce elde edebileceğinden şüphe duyduğu birçok şey ile imtihan edilebilir. Bu takdirde insan, denge politikası gütmeli ve her şeyi sağlam adımlarla başarmalıdır.
Ahirette ulaşacağı mutluluk için bu dünyadaki birçok safsatayı görmezden gelen insan, bu dünyanın nimetlerinden helal yoldan faydalanmayı ihmal etmemelidir. Keşfine çıkmış olduğumuz sır, şüphesiz hayırlıdır. Çünkü Allah, bu kâinatı bizler için yaratmıştır. Onun bunca nimeti bizler için yarattığını bildiğimiz hâlde hiçbirinden yararlanmazsak nankörlük etmiş oluruz. Kasanın içinden çürükleri ayıklamalı, sağlamları muhafaza etmeli ve onları değerlendirmeliyiz. O yüzden bu dünyanın telaşesini de önemsemeli ama şahsiyetimizdeki yükselişte kırılmalara sebep olmasına fırsat vermemeliyiz.
Düzen dairesinde, merkezden kopmadan birçok şeyi başarabileceğimizden şüphemiz olmamalı. Çünkü bizler, halife potansiyelinde varlıklarız. Potansiyelimizin farkındalığıyla artan yükümüzü dengeli bir şekilde taşımalı, mataranın delinmesine mahal vermemeliyiz. Şüphe yok ki Allah bizimledir.
Derviş Ali BÜYÜKKARTAL
Diyanet Aylık Dergi
Yeryüzü, Allah tarafından belli bir düzen dairesinde yaratılmıştır. İnsan için de sayısız ibretlik olayları içeren bir yapıya sahiptir. Bu ibretlik olaylar asırlardır sürdüğü gibi kıyamete kadar da devam edecektir. Kimi insanlar merakının sonucu olarak yeryüzünü irdelemeye başlayacak kimi insanlarsa öylece gelip geçecektir.
Yeryüzünü irdeleyen insan, dünya üzerindeki birçok sırrın farkına varacaktır. Fakat her şey fark etmekle neticelenebilecek basitlikte değildir. Ki irdeleyen insanın yükünün artacağı da tartışılamaz bir gerçektir. Bu yük artışı insanın yolda yalpalamasına da sebep olabilir, adımlarını daha sağlam atmasına da. Yol üstünde olmak bu yüzden birçok tehlikeyi beraberinde getirir. Tehlikelerden birisi ve en önemlisi: insanın nefsidir. İnsan, kendi içinde taşımış olduğu bu tehlikeyi bertaraf etmek için çalışmalıdır. Yolun çetinliği de burada gözler önüne serilecek, tecrübe edilecektir.
İnsan bu çetin yolda mühendis kadar kıvrak zekâya sahip olmalıdır. Mimar kadar da dizayn yeteneğini edinmesi önemlidir. Çünkü içinde bulunduğumuz çağ gereği yaşadığımız birçok şey nefsimizle bizi büyük bir mücadeleye itiyor. Ona hoş gelenler fıtratımızla zıtlık yaşatıyor. Burada devreye giren tasvirse bir satranç tahtası oluyor.
Satranç tahtasında piyonlar bizim hâl ve hareketlerimizi yansıtan eşya rolünü üstleniyor. Şah olarak konumlandırdığımız nesne fıtratımızı yani imanımızı temsil ediyor. Diğer birçok taş için roller tarif edilebilir. Ama bizim için önemli olan bu ikisi: şah ve piyon.
Piyon, bilindiği üzere tahta üstünde en az önem verilen nesnedir. Fakat piyonlarımızın konumu bizi zafere ulaştıracağı gibi mat olmamıza da sebep olabilir. Piyonları hâl ve hareketlerimiz, şahı ise korumamız gereken fıtrat olarak düşünelim. Piyonlar doğru hareket ettirildiğinde hatta yeri geldiğinde doğru bir amaç uğruna feda edildiğinde şahı korur.
Bizim için gayet basit gelen bir davranış telafi edilmesi zor olan hasarlara yol açabilir. Sonuca odaklandığımızda bu hatalardan etkilenen şah olacaktır. Aslında kendi kendimize verdiğimiz zarar gün yüzüne çıkacaktır. Satranç tahtasındaki piyon gibi önemsiz gördüğümüz hâl ve hareketlerimiz, “Aman, ne olacak sanki” diye yorumladığımız tavırlarımız işin sonunda şahta etki bırakıyor. Onu riske atıyor, onun hareket alanını kısıtlıyor. Yani imanımızın hayatımıza şekil vermesinde zorluklar çıkartıyor. O satranç tahtasında küçük gördüğümüz piyon, büyük zararlara yol açıyor.
İmanının hayatını şekillendirmesinde sağlıklı adımlar atamayan insanoğlu şahsiyetini de inşa edemiyor. İnsanın şahsiyeti irtifa kaybeden bir grafik çiziyor. Eksi yönde çizilen bu grafik insanı aşağılara çekmekten geri durmuyor. Üstelik aşağısı insanın yüz göz olduğu, ne kadar debelense o derece battığı bir bataklığa dönüşüyor. İnsanın ahiretini düşünmeden, bu dünyada erdemli bir hayat sürmenin önemini göz ardı ederek hâl ve davranışlarında arzuyu merkeze alması onu hüsrana sürüklüyor. Üstelik insan nefsi, arzunun tatmin edilmesiyle daha obur daha doyumsuz bir hâl alıyor. Yedikçe acıkan bir yaratık gibi kısır bir döngüye giriyor insanlık. Bu döngü içerisine hapsolan insan, çıkışı bulamadığı takdirde dünyada istediği kadar mutluluğu (?) elde etse de aslında ona bahşedilen ilahi lütfu, ömür sermayesini tüketiyor. Tatmin ve mutluluk arasında doğrusal bir ilişki olmadığından kişi bir süre sonra hayattan zevk almamaya, daha önce ona mutluluk veren şeylerden yeterince doyum elde etmemeye başlıyor. Sonuçta çağımızın en büyük sorunlarından birisiyle karşı karşıya kalıyoruz: depresyon. Piyonları yeterince önemsemediğimiz, hayat oyununda şahı gerektiği gibi koruyamadığımız için hızlı tüketiyor ve çabuk tükeniyoruz.
İnsanın bedeni toprak olup gidecektir. Beden bize emanettir ve insan için en az onun kadar belki de daha fazla değerli olan şey ruhtur. Ki bu ruh tamamıyla insanın şahsına özgü değildir. Bu ruhun temeli bizim için belli bir noktada emanet niteliğindedir. Yüce Yaradan, ayetinde buyurmaktadır ki: “O yarattığı her şeyi güzel yapmış ve ilk başta insanı çamurdan yaratmıştır. Sonra onun neslini, önemsenmeyen bir suyun özünden yaratıp sürdürmüştür. Sonra ona düzgün bir şekil vermiş ve ruhundan ona üflemiş; sizi kulak, göz ve gönüllerle donatmıştır. Ne kadar da az şükrediyorsunuz!” (Secde, 32/7-9.) Orada geçen “…ruhundan ona üflemiş…” ibaresi, bizim Allah’tan bir emanet devraldığımızı kanıtlar niteliktedir.
Devraldığı emaneti, sahibine yaraşır bir şekilde değerlendirmeyen insanın şahsiyetinde hasarlar olması muhtemel hatta kaçınılmazdır. Bu inişler neticesinde döngüye girebilme potansiyeli olan insan öfke, kibir, haset gibi kötü huylu duyguları üstleneceğini de bilmelidir. Bu duyguları üstlenmesiyle birlikte, mutsuzluk için ahireti beklemesine de gerek kalmayacaktır. Kendisine ve çevresine bu dünyayı yeterince dar edecektir, desek yanılmayız. Çünkü tatmış olacağı her şey beşerilikten ibaret olduğu için onu tatmin etmeyecek ve sonsuz huzurdan onu mahrum bırakacaktır. Tabiri caizse, kişinin elinden garibanlığını alacaktır.
Şahsiyetine ekstra bir görünüş çizmek isteyen insanın yapacağı şeyler de çok zor olmasa gerek. Çünkü bunlar, aslında insanın bildiği şeylerdir. Kalubeladan insana miras kalan, özünde olan, fıtratının yani imanının bir hediyesi olan hususlardır.
Artı profil oluşturulmasında en önemli nokta, insanın ne yaparsa yapsın Allah ve Resulünün çizgisi üzere yapmasıdır. Piyonu oynatmadan önce düşüneceğimiz şey, Resulullah olsa ne yapardı?
Bunu benimseyen insan birçok şeyi aşabilecek konuma erişecektir. İlk başlarda bazı şeyler dalgınlığımıza gelecek olsa da zamanla her taş yerine oturacaktır. Soruyu kendisine sorduğunun farkına bile varamayacak bir noktaya erişecektir. Melekeye dönüşen bu hamlemiz ibadetlerimizle de doğru bir orantı içerisinde olacaktır.
Hem bu refleksi edinmemizde bize kolaylık sağlaması açısından hem de artı profil çizerken hızlı yol kat etmemize vesile olacak bir reçete de elimizde mevcuttur.
1. Meal okumaları
2. Hadis okumaları
Yapacağımız meal okumalarıyla, hayatımızı Kur’an’ın rehberliğine açacağız. Bu bize hem manevi bir tatmin sağlayacak hem de bizi yaratan Yüce Allah’ın sözüne kulak vermemize yardımcı olacaktır. Bu işi büyüterek bir üst kademeye taşıyabiliriz. Burada da tefsir okumaları bizi karşılayacaktır. Hadis okumalarıysa Allah’ın bize yol gösterici olarak göndermiş olduğu elçiden haberdar olmamızın kaynağını oluşturacaktır. Elçinin sünnetine uyarak piyonların konumunu kılavuz yardımıyla doğru seçeceğimiz için şahı riske atmayacağız. Riske atılmayan şah, mühendislere has kıvrak zekâ ve mimarların dizayn yeteneği ile harman olduğunda şahsiyetimizde fark edilir derecede yükselişler oluşturacaktır.
Dikkat etmemiz gereken önemli bir husus burada devreye girmektedir. İnsan, şahsiyetinin inşasında onu birçok zorlukların beklediğini bilmeli, gardını ona göre almalıdır. Çünkü her şey zıddıyla kaimdir. Nefsini bertaraf etmeye çalışan insan, dünyada daha önce elde edebileceğinden şüphe duyduğu birçok şey ile imtihan edilebilir. Bu takdirde insan, denge politikası gütmeli ve her şeyi sağlam adımlarla başarmalıdır.
Ahirette ulaşacağı mutluluk için bu dünyadaki birçok safsatayı görmezden gelen insan, bu dünyanın nimetlerinden helal yoldan faydalanmayı ihmal etmemelidir. Keşfine çıkmış olduğumuz sır, şüphesiz hayırlıdır. Çünkü Allah, bu kâinatı bizler için yaratmıştır. Onun bunca nimeti bizler için yarattığını bildiğimiz hâlde hiçbirinden yararlanmazsak nankörlük etmiş oluruz. Kasanın içinden çürükleri ayıklamalı, sağlamları muhafaza etmeli ve onları değerlendirmeliyiz. O yüzden bu dünyanın telaşesini de önemsemeli ama şahsiyetimizdeki yükselişte kırılmalara sebep olmasına fırsat vermemeliyiz.
Düzen dairesinde, merkezden kopmadan birçok şeyi başarabileceğimizden şüphemiz olmamalı. Çünkü bizler, halife potansiyelinde varlıklarız. Potansiyelimizin farkındalığıyla artan yükümüzü dengeli bir şekilde taşımalı, mataranın delinmesine mahal vermemeliyiz. Şüphe yok ki Allah bizimledir.
Derviş Ali BÜYÜKKARTAL
Diyanet Aylık Dergi
İBRAHİM SURESİ
Kur’an-ı Kerim’in 14. suresi olan İbrahim suresi, 52 ayetten oluşmaktadır. İniş sırası itibarıyla yetmiş ikinci sure olan İbrahim suresi, Nuh suresinden sonra Mekke döneminde nazil olmuştur. Söz konusu surenin 28 ve 29. ayetlerinin Medine devrinde Bedir Gazvesi’ne katılan müşrikler hakkında indiğine dair rivayetler varsa da (İbn Aşur, Tefsiru’t-Tahrir ve’t-Tenvir, Tunus, 1984, 13/177.) müfessirlerin büyük çoğunluğu bunlara itibar etmemiştir. Zira muhtevasına, bölümlerinin birbiriyle bağlantısına ve üslubuna bakıldığında surenin tamamının Mekke döneminin son zamanlarında indirilmiş olduğunu söylemek mümkündür. (Mevdudi, Tefhimü’l-Kur’an, İstanbul, 2005, 2/533.) Sure adını, 35-41. ayetler arasındaki ismine, kıssasının bir bölümüne ve dualarına yer verilen Hz. İbrahim’den almıştır.
Surenin nüzul sebebine ilişkin özel bir neden zikredilmese de üslup ve içeriğinden Mekke müşriklerinin Hz. Peygamber’e ve ona iman edenlere karşı yapageldikleri baskı ve işkencelerin arttığı bir süreçte, hicrete yakın günlerde inmiş olduğu belirtilmiştir. (Mevdudi, Tefhim, 2/533.) Nitekim ilgili surenin üçüncü ayetinde; dünya hayatını ahirete tercih eden, onun çekiciliğine aldanarak manevi güzelliklere sırt çeviren müşriklerin, insanları Allah yolundan alıkoymak ve onu eğri göstermek için var güçleriyle çaba gösterdikleri, bu tutumlarının derin bir sapıklık olduğu belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu surede namaz kılmanın hatırlatılması (İbrahim, 14/31.) ve Hz. İbrahim’in hem kendisi hem de nesli için namaz kılmakla ilgili duasını (İbrahim, 14/40.) ihtiva eden ayetlerin varlığı, bu surenin hicretten kısa bir süre önce vuku bulan miraç hadisesinden yani beş vakit namazın farz kılınmasından sonra nazil olduğunu gösterir ki; sure ile ilgili tüm rivayetler de bunu destekler mahiyettedir. (Emin Işık, “İbrahim Suresi”, TDV İslam Ansiklopedisi, 21/351.)
İbrahim suresi üslup ve muhteva bakımından bir önceki sure olan Rad suresiyle benzerlik göstermektedir. Zira Rad suresinde ana hatlarıyla açıklanan birtakım konular, burada daha detaylı izah edilmiştir. Her iki surede hem Kur’an’dan söz edilmiş hem de yaratılışla ilgili mucizelerin indirilmesinin Allah’a ve O’nun iznine bağlı olduğu haber verilmiştir. (Rad, 13/38.) Yine her iki surede de yaratılışla ilgili delil ve burhanlardan, göğün direksiz yükseltilmesi, güneş ve ayın emre amade kılınması, yeryüzünde dağların var edilmesi, tat ve renkleri değişik çeşitli ürünlerin yaratılması zikredilmiştir. Bunun yanında her iki surede öldükten sonra dirilmeyi ispat etme, hak ve batıla misaller verme, kâfirlerin hile ve tuzaklarından ve bunun neticesinden bahsetme, Allah Teâlâ’ya tevekkül etmeyi emretme gibi konular yer almaktadır.
İbrahim suresinde diğer Mekki surelerde olduğu gibi ana hatlarıyla Allah’ın varlığı ve birliği, vahiy, peygamberler, öldükten sonra dirilme ve hesap gününe iman gibi temel iman ve inanç konuları ele alınmaktadır. Bunun yanında peygamberlerin görevleri, Hz. Musa’nın peygamberliği ve kıssasından bazı kesitler, peygamberlere karşı olumsuz tavır takınan ve onların davetini reddeden Nuh, Ad ve Semud kavimlerinin başlarına gelen sıkıntılar, Allah’a güvenme ve itaat etmenin önemi, ahirette müminlere verilen mükâfat, inkârcılara verilen ceza, Hz. İbrahim’in duası ile Kur’an’ın insanlığa gönderilmiş bir mesaj oluşu gibi konulara da değinilmiştir. (İbn Aşur, et-Tahrir, 13/178.)
İbrahim suresi, başındaki mukatta harflerinin ardından Kur’an’ın Hz. Peygamber’e indiriliş hikmeti vurgulanarak başlar. Bu çerçevede Allah’ın vahiy ve peygamber göndermedeki temel maksadının insanları küfrün karanlığından kurtarıp hidayete erdirmek ve böylece onları Allah’ın dosdoğru yoluna ve aydınlığa çıkarmak olduğu belirtilir. Ancak inkârcıların dünya hayatını ahirete tercih ederek insanları Allah’ın yolundan alıkoydukları, İslam’a ve onun değerlerine karşı kin ve düşmanlık besleyerek yalan, iftira, hile ve tehdit gibi çeşitli yöntemlerle Allah’ın dinini kötü göstermeye çalıştıkları, insanların İslam’a girmesini engellemeye çalıştıkları belirtilir. (İbrahim, 14/3.) Daha sonra gelen ayette tüm peygamberlerin tebliğ görevlerini yerine getirmek ve onlarla irtibat kurmak için kendi kavimlerinin dilleriyle gönderildikleri hatırlatılır. Bu bağlamda Kur’an’ın Arapça olarak indirilmiş olmasının iletişimi kolaylaştırmak gibi bir hikmete mebni olduğu vurgulanır. (İbrahim, 14/4.) Sonra gelen ayetlerde Hz. Musa’nın kavmi ile Hz. Nuh, Ad ve Semud kavimlerinden bahisle tüm peygamberlerin kendi toplumları tarafından büyük bir direniş ve karşıt duruşla karşılaştıkları belirtilerek bunların sebepleri üzerinde durulur. Bu bağlamda peygamberlerin, insanların kalplerine imanı yerleştirip kökleştirmeye, onları sosyal ilişkilerinde doğruluk ve iyiliğe yönlendirmeye gayret ederken inkârcıların, özellikle lider konumunda bulunanlarının, kendi çıkarları için zararlı gördükleri peygamberlerle çatışmaya girdikleri ifade edilir. Ayrıca inkârcıların dünya hayatının nimetlerine olan aşırı düşkünlükleri ve geçmişten gelen alışkanlıklara, gelenek ve göreneklere şuursuzca bağlılıkları sebebiyle peygamberlere karşı olumsuz tutum sergiledikleri ve onlara büyük bir direnç gösterdikleri vurgulanır. Bu ayetlerin ardından kendilerine karşı yapılan her türlü eza ve cefaya rağmen peygamberlerin Allah’a güvenip yollarına devam etmeleri hususunda gösterdikleri kararlılıkları, azim ve gayretleri dile getirilir. (İbrahim, 14/5-12.)
Söz konusu surenin devamında yer alan ayetlerde ise inkârcıların peygamberlere karşı sergiledikleri bir başka olumsuz boyuta dikkat çekilerek onları kendi yurtlarını terk etmeye zorladıkları belirtilir. Aynı ayetlerde peygamberleri kendi yurtlarından sürüp çıkarmanın o kavim için neye mal olacağı da ifade edilir. Bu bağlamda Allah’ın, müşrikleri hem bu dünyada hüsrana uğratacağı hem de ahirette de elim bir azaba çarptıracağı bildirilir. Ayrıca bu kimselerin iyilik olarak yaptıkları hiçbir amelin kabul edilmeyip kül gibi savrulacakları beyan edilir. Sonraki ayetlerde ise dünyada Allah’ı inkâr ederek her türlü bahaneye sarılan kâfirlerin ahirette hiçbir mazeret bulamayacakları belirtilir. Aynı zamanda şeytanın ardından gidip küfre sapanların ahirette şeytan tarafından bile kınanacakları hatta onları küfre ve isyana davet eden şeytanın bile o gün onları terk edeceği anlatılır. (İbrahim, 14/13-27.)
Daha sonra gelen ayetlerde ise iman edip dünya ve ahiret için yararlı işler yapan müminlerin ebedî cennetlerle mükâfatlandırılacağı bildirilir. (İbrahim, 14/23.) Ardından Allah’ın varlığına ve birliğine iman, bu inancın veciz bir ifadesi olan kelime-i tevhidi ifade eden “güzel söz” (Buhari, Tefsir, 14/2.), kökü yerin derinliklerine sağlam bir şekilde yerleşmiş, gövdesi ve dalları gökyüzüne doğru yükselmiş, her zaman meyve veren bir ağaca benzetilirken (İbrahim, 14/24-25.), Allah’ı inkâra götüren her türlü kötü söz ise kökleri kesilip gövdesi yerden koparılmış bir ağaca benzetilir. (İbrahim, 14/26.) Sonraki ayetlerde Allah’ın lütfettiği nimete nankörlükle karşılık verip O’nun hidayetini reddederek yerine inkârcılığı yerleştirmeye çalışan kimselerin, kendileriyle birlikte kavimlerini de helake sürükledikleri ve varacakları son durağın cehennem olduğu belirtilir. (İbrahim, 14/28-30.)
Surenin 31-34. ayetlerinde ise Allah Resulüne (s.a.s.) hitap edilerek, müminlere namazı dosdoğru kılmalarını, kendilerine ihsan edilen nimetlerden gizli ve açık hayırda bulunmalarını söylemesi istenir. Kimsenin kimseye yardım edemeyeceği ahiret gününde bu davranışların kurtarıcı rolüne işaret edilir. Ayrıca gökleri ve yeri yaratanın, gökten su indirip onunla rızık olarak türlü türlü ürünler çıkaranın Allah olduğu vurgulanarak O’nun yaratıcı kudretiyle ortaya çıkardığı kevni varlıklara ve insanın yararlarını amaçlayan bunlardaki düzene işaret edilir. Daha sonra ise Allah’ın kullara saymakla başa çıkamayacakları kadar bol nimetler ihsan ettiği vurgulanır. Ancak tüm bunlara rağmen insanoğlunun yine de nankör olduğu belirtilir.
Surenin devamında yer alan ayetlerde (İbrahim, 14/35-41.) Hz. İbrahim’in yüksek dinî kişiliğini yansıtan ifadelere yer verilir. Bu çerçevede onun Mekke’nin hem bir güvenlik merkezi hem de putlardan uzak tevhid odağı olması dileğini de içeren veciz dua cümlelerinin ardından, bütün Müslümanlarca en çok sevilen ve tekrar edilen şu duasına yer verilir: “Rabbim! Beni ve soyumdan gelecek olanları namazı devamlı kılanlardan eyle; Rabbimiz, duamı kabul et. Rabbimiz! Hesap kurulacağı gün beni, anamı, babamı ve müminleri bağışla.” (İbrahim, 14/40-41.)
Surenin son bölümünde yer alan ayetler ise (İbrahim, 14/42-51.) yukarıda zikredilen hususların genel bir değerlendirmesi mahiyetindedir. Bu çerçevede ilgili ayetlerde; kim olursa olsun nerede ve hangi devirde yaşamış bulunursa bulunsun, ilahi hakikatlere karşı savaş açan zalimlerin mutlaka yenilgiye uğrayacakları ve perişan olacakları vurgulanır. Ayrıca Allah’ın bildirdiği hak ve adalet yoluna karşı savaş açanların, O’nun varlığına ve birliğine inanmayan, O’na ortak koşan, ahiret hayatını ve Allah’ın oradaki nihai yargılamasını inkâr eden, dolayısıyla kendilerine kötülük eden kimselerin kaçınılmaz akıbetleriyle karşılaştıklarında hissedecekleri derin pişmanlık duyguları, faydasız dilekleri ve nihayet çarptırılacakları ağır cezalar anlatılır. Sure, tüm insanlara bir mesaj niteliği taşıyan şu ayetle son bulur: “İşte bu Kur’an insanlara bir bildiridir; onunla uyarılmaları, ibadete layık olanın yalnızca Allah olduğunu bilmeleri ve aklı başında kişilerin iyice düşünüp anlamaları için gönderilmiştir.” (İbrahim, 14/52.)
Dr. Faruk GÖRGÜLÜ
Düzce Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
Diyanet Aylık Dergi
Kur’an-ı Kerim’in 14. suresi olan İbrahim suresi, 52 ayetten oluşmaktadır. İniş sırası itibarıyla yetmiş ikinci sure olan İbrahim suresi, Nuh suresinden sonra Mekke döneminde nazil olmuştur. Söz konusu surenin 28 ve 29. ayetlerinin Medine devrinde Bedir Gazvesi’ne katılan müşrikler hakkında indiğine dair rivayetler varsa da (İbn Aşur, Tefsiru’t-Tahrir ve’t-Tenvir, Tunus, 1984, 13/177.) müfessirlerin büyük çoğunluğu bunlara itibar etmemiştir. Zira muhtevasına, bölümlerinin birbiriyle bağlantısına ve üslubuna bakıldığında surenin tamamının Mekke döneminin son zamanlarında indirilmiş olduğunu söylemek mümkündür. (Mevdudi, Tefhimü’l-Kur’an, İstanbul, 2005, 2/533.) Sure adını, 35-41. ayetler arasındaki ismine, kıssasının bir bölümüne ve dualarına yer verilen Hz. İbrahim’den almıştır.
Surenin nüzul sebebine ilişkin özel bir neden zikredilmese de üslup ve içeriğinden Mekke müşriklerinin Hz. Peygamber’e ve ona iman edenlere karşı yapageldikleri baskı ve işkencelerin arttığı bir süreçte, hicrete yakın günlerde inmiş olduğu belirtilmiştir. (Mevdudi, Tefhim, 2/533.) Nitekim ilgili surenin üçüncü ayetinde; dünya hayatını ahirete tercih eden, onun çekiciliğine aldanarak manevi güzelliklere sırt çeviren müşriklerin, insanları Allah yolundan alıkoymak ve onu eğri göstermek için var güçleriyle çaba gösterdikleri, bu tutumlarının derin bir sapıklık olduğu belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu surede namaz kılmanın hatırlatılması (İbrahim, 14/31.) ve Hz. İbrahim’in hem kendisi hem de nesli için namaz kılmakla ilgili duasını (İbrahim, 14/40.) ihtiva eden ayetlerin varlığı, bu surenin hicretten kısa bir süre önce vuku bulan miraç hadisesinden yani beş vakit namazın farz kılınmasından sonra nazil olduğunu gösterir ki; sure ile ilgili tüm rivayetler de bunu destekler mahiyettedir. (Emin Işık, “İbrahim Suresi”, TDV İslam Ansiklopedisi, 21/351.)
İbrahim suresi üslup ve muhteva bakımından bir önceki sure olan Rad suresiyle benzerlik göstermektedir. Zira Rad suresinde ana hatlarıyla açıklanan birtakım konular, burada daha detaylı izah edilmiştir. Her iki surede hem Kur’an’dan söz edilmiş hem de yaratılışla ilgili mucizelerin indirilmesinin Allah’a ve O’nun iznine bağlı olduğu haber verilmiştir. (Rad, 13/38.) Yine her iki surede de yaratılışla ilgili delil ve burhanlardan, göğün direksiz yükseltilmesi, güneş ve ayın emre amade kılınması, yeryüzünde dağların var edilmesi, tat ve renkleri değişik çeşitli ürünlerin yaratılması zikredilmiştir. Bunun yanında her iki surede öldükten sonra dirilmeyi ispat etme, hak ve batıla misaller verme, kâfirlerin hile ve tuzaklarından ve bunun neticesinden bahsetme, Allah Teâlâ’ya tevekkül etmeyi emretme gibi konular yer almaktadır.
İbrahim suresinde diğer Mekki surelerde olduğu gibi ana hatlarıyla Allah’ın varlığı ve birliği, vahiy, peygamberler, öldükten sonra dirilme ve hesap gününe iman gibi temel iman ve inanç konuları ele alınmaktadır. Bunun yanında peygamberlerin görevleri, Hz. Musa’nın peygamberliği ve kıssasından bazı kesitler, peygamberlere karşı olumsuz tavır takınan ve onların davetini reddeden Nuh, Ad ve Semud kavimlerinin başlarına gelen sıkıntılar, Allah’a güvenme ve itaat etmenin önemi, ahirette müminlere verilen mükâfat, inkârcılara verilen ceza, Hz. İbrahim’in duası ile Kur’an’ın insanlığa gönderilmiş bir mesaj oluşu gibi konulara da değinilmiştir. (İbn Aşur, et-Tahrir, 13/178.)
İbrahim suresi, başındaki mukatta harflerinin ardından Kur’an’ın Hz. Peygamber’e indiriliş hikmeti vurgulanarak başlar. Bu çerçevede Allah’ın vahiy ve peygamber göndermedeki temel maksadının insanları küfrün karanlığından kurtarıp hidayete erdirmek ve böylece onları Allah’ın dosdoğru yoluna ve aydınlığa çıkarmak olduğu belirtilir. Ancak inkârcıların dünya hayatını ahirete tercih ederek insanları Allah’ın yolundan alıkoydukları, İslam’a ve onun değerlerine karşı kin ve düşmanlık besleyerek yalan, iftira, hile ve tehdit gibi çeşitli yöntemlerle Allah’ın dinini kötü göstermeye çalıştıkları, insanların İslam’a girmesini engellemeye çalıştıkları belirtilir. (İbrahim, 14/3.) Daha sonra gelen ayette tüm peygamberlerin tebliğ görevlerini yerine getirmek ve onlarla irtibat kurmak için kendi kavimlerinin dilleriyle gönderildikleri hatırlatılır. Bu bağlamda Kur’an’ın Arapça olarak indirilmiş olmasının iletişimi kolaylaştırmak gibi bir hikmete mebni olduğu vurgulanır. (İbrahim, 14/4.) Sonra gelen ayetlerde Hz. Musa’nın kavmi ile Hz. Nuh, Ad ve Semud kavimlerinden bahisle tüm peygamberlerin kendi toplumları tarafından büyük bir direniş ve karşıt duruşla karşılaştıkları belirtilerek bunların sebepleri üzerinde durulur. Bu bağlamda peygamberlerin, insanların kalplerine imanı yerleştirip kökleştirmeye, onları sosyal ilişkilerinde doğruluk ve iyiliğe yönlendirmeye gayret ederken inkârcıların, özellikle lider konumunda bulunanlarının, kendi çıkarları için zararlı gördükleri peygamberlerle çatışmaya girdikleri ifade edilir. Ayrıca inkârcıların dünya hayatının nimetlerine olan aşırı düşkünlükleri ve geçmişten gelen alışkanlıklara, gelenek ve göreneklere şuursuzca bağlılıkları sebebiyle peygamberlere karşı olumsuz tutum sergiledikleri ve onlara büyük bir direnç gösterdikleri vurgulanır. Bu ayetlerin ardından kendilerine karşı yapılan her türlü eza ve cefaya rağmen peygamberlerin Allah’a güvenip yollarına devam etmeleri hususunda gösterdikleri kararlılıkları, azim ve gayretleri dile getirilir. (İbrahim, 14/5-12.)
Söz konusu surenin devamında yer alan ayetlerde ise inkârcıların peygamberlere karşı sergiledikleri bir başka olumsuz boyuta dikkat çekilerek onları kendi yurtlarını terk etmeye zorladıkları belirtilir. Aynı ayetlerde peygamberleri kendi yurtlarından sürüp çıkarmanın o kavim için neye mal olacağı da ifade edilir. Bu bağlamda Allah’ın, müşrikleri hem bu dünyada hüsrana uğratacağı hem de ahirette de elim bir azaba çarptıracağı bildirilir. Ayrıca bu kimselerin iyilik olarak yaptıkları hiçbir amelin kabul edilmeyip kül gibi savrulacakları beyan edilir. Sonraki ayetlerde ise dünyada Allah’ı inkâr ederek her türlü bahaneye sarılan kâfirlerin ahirette hiçbir mazeret bulamayacakları belirtilir. Aynı zamanda şeytanın ardından gidip küfre sapanların ahirette şeytan tarafından bile kınanacakları hatta onları küfre ve isyana davet eden şeytanın bile o gün onları terk edeceği anlatılır. (İbrahim, 14/13-27.)
Daha sonra gelen ayetlerde ise iman edip dünya ve ahiret için yararlı işler yapan müminlerin ebedî cennetlerle mükâfatlandırılacağı bildirilir. (İbrahim, 14/23.) Ardından Allah’ın varlığına ve birliğine iman, bu inancın veciz bir ifadesi olan kelime-i tevhidi ifade eden “güzel söz” (Buhari, Tefsir, 14/2.), kökü yerin derinliklerine sağlam bir şekilde yerleşmiş, gövdesi ve dalları gökyüzüne doğru yükselmiş, her zaman meyve veren bir ağaca benzetilirken (İbrahim, 14/24-25.), Allah’ı inkâra götüren her türlü kötü söz ise kökleri kesilip gövdesi yerden koparılmış bir ağaca benzetilir. (İbrahim, 14/26.) Sonraki ayetlerde Allah’ın lütfettiği nimete nankörlükle karşılık verip O’nun hidayetini reddederek yerine inkârcılığı yerleştirmeye çalışan kimselerin, kendileriyle birlikte kavimlerini de helake sürükledikleri ve varacakları son durağın cehennem olduğu belirtilir. (İbrahim, 14/28-30.)
Surenin 31-34. ayetlerinde ise Allah Resulüne (s.a.s.) hitap edilerek, müminlere namazı dosdoğru kılmalarını, kendilerine ihsan edilen nimetlerden gizli ve açık hayırda bulunmalarını söylemesi istenir. Kimsenin kimseye yardım edemeyeceği ahiret gününde bu davranışların kurtarıcı rolüne işaret edilir. Ayrıca gökleri ve yeri yaratanın, gökten su indirip onunla rızık olarak türlü türlü ürünler çıkaranın Allah olduğu vurgulanarak O’nun yaratıcı kudretiyle ortaya çıkardığı kevni varlıklara ve insanın yararlarını amaçlayan bunlardaki düzene işaret edilir. Daha sonra ise Allah’ın kullara saymakla başa çıkamayacakları kadar bol nimetler ihsan ettiği vurgulanır. Ancak tüm bunlara rağmen insanoğlunun yine de nankör olduğu belirtilir.
Surenin devamında yer alan ayetlerde (İbrahim, 14/35-41.) Hz. İbrahim’in yüksek dinî kişiliğini yansıtan ifadelere yer verilir. Bu çerçevede onun Mekke’nin hem bir güvenlik merkezi hem de putlardan uzak tevhid odağı olması dileğini de içeren veciz dua cümlelerinin ardından, bütün Müslümanlarca en çok sevilen ve tekrar edilen şu duasına yer verilir: “Rabbim! Beni ve soyumdan gelecek olanları namazı devamlı kılanlardan eyle; Rabbimiz, duamı kabul et. Rabbimiz! Hesap kurulacağı gün beni, anamı, babamı ve müminleri bağışla.” (İbrahim, 14/40-41.)
Surenin son bölümünde yer alan ayetler ise (İbrahim, 14/42-51.) yukarıda zikredilen hususların genel bir değerlendirmesi mahiyetindedir. Bu çerçevede ilgili ayetlerde; kim olursa olsun nerede ve hangi devirde yaşamış bulunursa bulunsun, ilahi hakikatlere karşı savaş açan zalimlerin mutlaka yenilgiye uğrayacakları ve perişan olacakları vurgulanır. Ayrıca Allah’ın bildirdiği hak ve adalet yoluna karşı savaş açanların, O’nun varlığına ve birliğine inanmayan, O’na ortak koşan, ahiret hayatını ve Allah’ın oradaki nihai yargılamasını inkâr eden, dolayısıyla kendilerine kötülük eden kimselerin kaçınılmaz akıbetleriyle karşılaştıklarında hissedecekleri derin pişmanlık duyguları, faydasız dilekleri ve nihayet çarptırılacakları ağır cezalar anlatılır. Sure, tüm insanlara bir mesaj niteliği taşıyan şu ayetle son bulur: “İşte bu Kur’an insanlara bir bildiridir; onunla uyarılmaları, ibadete layık olanın yalnızca Allah olduğunu bilmeleri ve aklı başında kişilerin iyice düşünüp anlamaları için gönderilmiştir.” (İbrahim, 14/52.)
Dr. Faruk GÖRGÜLÜ
Düzce Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
Diyanet Aylık Dergi
KALEMİN DİLE GELDİĞİ SANAT Hüsn-İ Hat
Hüsn-i hat olarak isimlendirilen “Arap yazısını estetik ölçülere bağlı kalıp güzel bir şekilde yazma sanatı” kaynaklarda, “Cismani aletlerle meydana getirilen ruhani bir hendesedir.” (“Çini” md., TDV İslam Ansiklopedisi, c.16, s.427-437.) şeklinde tarif edilmiştir. Dünya üzerindeki hiçbir dilin alfabesinde görülmeyen bu benzersiz güzellik ve ahenk, bu tanımın ne denli yerinde olduğunu gözlere aşikâr kılmıştır.
“Başlangıçta ‘Arap hattı’ olarak nitelendirilen bu yazı stili, hicretten birkaç asır sonra İslam ümmetinin ortak değeri hâline gelmiş ve ‘İslam hattı’ vasfını kazanmıştır.” (“Çini” md., TDV İslam Ansiklopedisi, c.16, s.427-437.) Yazının sanatsal bir seviyeye yükselmesi ise İslamiyet’ten sonra hicreti takip eden bir asır içinde tedricen güzelleşerek hüsn-i hat üzerinde unutulmaz izler bırakmıştır.
Arapça “hatt” mastarından türeyen ve “yazı, çizgi, çığır, yol” (Derman, Uğur, TDV İslam Ansiklopedisi c.16, s.427-437.) manalarına gelen hat sanatı, hüsn-i hat ile ulaşılan yolculuğu ve fevkalade inkişafı hengâmında müminlere, çizgi ve yazılarıyla âdeta yol göstermiş, hayatlarında çığır açmış, sinelerinde saklı olgunluğa erişmelerinde rehber vazifesi üstlenmiştir.
Hattatlar, Peygamber-i Zişan’ın “Allah Teâlâ, birinizin yaptığı işi en iyi şekilde yapmasından memnun kalır.” (Beyhaki, Şuabü’l-iman, 4/334.) hadisi ile amel etmiş, hüsn-i hat sanatını “kalemin hakkını vermek” üzere tarif etmişlerdir.
Hat sanatı, Kur’an’ı Kerim’de adına sure indirilen, ilk nazil olan ayetlerde ismi geçen kalemin hayatımızda bıraktığı izi, resmeder. Bu eşsiz sanat, kamıştan kalemin yontulması ile başlar. “İnsana kalemle yazı yazmayı öğreten, bilmediğini bildirendir.” (Alak, 96/4-5.) ayetinde buyrulduğu üzere, kalem nice sırların başlangıcı, nice ilim kapılarını açan bir anahtar hükmündedir insanlık için. Kalem öylesine değerli öylesine vazgeçilmezdir ki İslam âleminde, kamışın kullanıma hazır hâle gelmesi için yontulması işlemi ve yonga adı verilen kamış kırpıntıları, hattatların dünyasında paha biçilmez bir değeri haizdir. Âdeta hürmete layık, israfı haram bir ekmek kırıntısı misali, atılıp saçılmaz ve hattatlar tarafından özenle toplanır. Asırlardır süregelen bu kıymetli alışkanlığı, en çarpıcı şekilde gözler önüne seren hadise, Fezail-i A’mal isimli eserde şu şekilde geçmektedir. Meşhur muhaddis İbn-i Cevzi, hadis yazarken yontulmuş kalem kırıntılarını muhafaza eder ve vefatında gasil suyunun bu talaş parçacıkları ile ısıtılmasını ister. O mübarek üstad, isteği üzerine gasledilir, lakin ömrünü ilme adayan o kıymetli muhaddisin kaleminin kırpıntıları o kadar fazladır ki yine de çuvallarda biriktirilmiş yongalar bitmez. (Kandehlevi Muhammed Zekeriyya, Fezail’i A’mâl, 114-115.) Bu tarihî hadiseden anlaşıldığı üzere İslam inancında yalnızca kalem değil, kalemin yongası bile fevkalade bir kıymete sahiptir.
Kamıştan kalemin hazırlanmasının ardından, kâğıdın aharlanması ile devam eder hüsn-i hatta ulaşan bu yolculuk. Yumurta akı, nişasta ve şap ile kâğıdın daha kaygan, pürüzsüz hâle gelmesi ve kalemin kolayca akıp geçmesi için elverişli, homojen bir zemin elde edilir. Kalemin ilme ve sanata ulaştıran serüveninde böylece tüm engeller bertaraf edilmiş olur. Ardından kaliteden ödün verilmemesi gereken mürekkep girer devreye. Kaliteden yoksun bir mürekkep, en fazla elli yıl dayanabilirken hakiki bir is mürekkebi bin yılı aşkın süre hattı muhafaza etmektedir. İşte bu sebeple keten tohumundan çıkan bezir yağı gibi maddelerden elde edilmesi tercih edilir.
“Rabbi yessir…” ile başlayan bu kıymettar yolculuk, nice şaheserlere ulaşır, temaşa ehlini hayran bırakır. Müslümanın hayatının vazgeçilmezi ifrat ve tefritten uzaklık, bu sanatta fevkalade güzellikte çıkar karşımıza. Hokkanın içine yerleştirilen lika, mürekkebin ne eksik ne fazla, tam kararında gelmesini sağlar kamışa. Her bir çizgisi noktalardan ibaret ölçülerle belirlenmiş harfler, dengeli ve ölçülü bir hayatın güzelliğini resmeder. İnsaniyetin ilk ve en önemli mertebesi olan güzel ahlakı dokuyan bir tezgâh gibidir hat sanatı ve düğüm misali her bir noktası ile örülür şerefyab ahlak abası. Bir peygamber duruşu gibi günahtan mahfuz, zelle misal en ufak bir aşma ve taşmadan beri, ölçü ve nizam dolu bir hayat serüveni gibi muntazamdır satırlar, imrenerek seyreder onları hayret dolu bakışlar.
Sülüs, rika, celi, divani, reyhani yazılarından her biri yerine ve zamanına uygun niteliğe göre tercih edilir. Mesela devletin üst düzey yazışmalarında celi divani muvafık görülürken, günlük yazışmalar ve mektuplarda rika tarzı kullanılmaktadır. Osmanlı bu konuda öylesine hassas tercihlerde bulunmuş, hat sanatının gelişimine öyle büyük katkılar sunmuştur ki, “Kur’an-ı Kerim, Hicaz’da indirildi, Mısır’da okundu, İstanbul’da yazıldı.” sözü dillere pelesenk olmuştur.
Bunun en kıymetli misali şüphesiz, Kayışzade Hafız Osman Efendi’nin hat sanatına kazandırmış olduklarıdır. Bugün tüm dünyada meşhur olmuş, ayet-berkenar hususiyetini, yani satır ve sayfa ölçülerini tespit etmiş, her bir sayfanın ayetle başlayıp yine ayetle bitmesi, ayetin bölünüp diğer sayfaya geçmemesi şeklindeki Kur’an’ın saklı bir mucizesini, ihlas ve samimiyet ile Kur’an’a ömrünü adamanın neticesinde açığa çıkarmak ona nasip olmuştur. Günümüzde Mushaflar 15 satıra tekabül eden bir sayfa düzeninde yazılıp basılmaktadır. Lakin bu ölçünün bilinmediği dönemlerde merhum Kayışzade Osman Efendi, sayfa için “müdayene” ayetini, satır nizamı olarak “İhlas” ve “Kevser” surelerini ölçü kabul ettiğinde, her sayfanın ayetle başlayıp ayetle bitmesi mucizesine şahit olmuş ve âdeta ezelden takdir-i Hüda’nın belirlediği sayfa ve satır ölçüsünü ilk defa açığa çıkaran bir hat üstadı olarak kabul edilmiştir tüm dünyada. (Bediüzzaman Said Nursi, Mektubat, s. 232.)
Evet, hüsn-i hat sanatının erbabı olan hattatlar, mucizatına şahit olduğumuz Kur’an-ı Kerim’in, sadece tilavetiyle değil lafzıyla da mucize olduğunu temaşa ettirir müdakkik gözlere. Her bir harfin esrarını fısıldar yüreklere. Nefesini tutup harflerin hassas bir ölçü barındıran kavislerinde edeple ilerlerken kamıştan kalemi, içli bir ney misali inleyerek yürekleri fetheder.
“Aşk olmadan meşk olmaz.” sözü, hüsn-i hat sanatından hayatımıza yansımıştır ve aslında bu sanatın gece gündüz, her daim bir sevda yolculuğunda seyredip azim ve istikrar dolu bir çalışmanın neticesinde ulaşılan bir münteha oluşunun hoş bir ifadesidir.
Asırlarca emek verilmiş, inkişaf etmiş bu kıymetli sanatı tarif etmeye kelimelerin kâfi gelmeyeceği aşikârdır. Biz de bir dua mahiyetinde Arif Nihat Asya’nın kıymetli dizeleriyle yazımızı nihayete erdirelim ve nice Hafız Osman, Hamit Aytaç, Necmeddin Okyay gibi üstadların tekrar yetişmesini Rabbimizden niyaz edelim.
Yüreklerden taşsın
Yine imanlar!
Itri, bestelesin tekbirini;
Evliya okusun Kur’an’lar!
Ve Kur’an’ı göz nuruyla çoğaltsın
Kayışzade Osman’lar!
Mefra Bilge DÖNMEZ
Bursa Osmangazi Kur’an Kursu Öğreticisi
Diyanet Aylık Dergi
Hüsn-i hat olarak isimlendirilen “Arap yazısını estetik ölçülere bağlı kalıp güzel bir şekilde yazma sanatı” kaynaklarda, “Cismani aletlerle meydana getirilen ruhani bir hendesedir.” (“Çini” md., TDV İslam Ansiklopedisi, c.16, s.427-437.) şeklinde tarif edilmiştir. Dünya üzerindeki hiçbir dilin alfabesinde görülmeyen bu benzersiz güzellik ve ahenk, bu tanımın ne denli yerinde olduğunu gözlere aşikâr kılmıştır.
“Başlangıçta ‘Arap hattı’ olarak nitelendirilen bu yazı stili, hicretten birkaç asır sonra İslam ümmetinin ortak değeri hâline gelmiş ve ‘İslam hattı’ vasfını kazanmıştır.” (“Çini” md., TDV İslam Ansiklopedisi, c.16, s.427-437.) Yazının sanatsal bir seviyeye yükselmesi ise İslamiyet’ten sonra hicreti takip eden bir asır içinde tedricen güzelleşerek hüsn-i hat üzerinde unutulmaz izler bırakmıştır.
Arapça “hatt” mastarından türeyen ve “yazı, çizgi, çığır, yol” (Derman, Uğur, TDV İslam Ansiklopedisi c.16, s.427-437.) manalarına gelen hat sanatı, hüsn-i hat ile ulaşılan yolculuğu ve fevkalade inkişafı hengâmında müminlere, çizgi ve yazılarıyla âdeta yol göstermiş, hayatlarında çığır açmış, sinelerinde saklı olgunluğa erişmelerinde rehber vazifesi üstlenmiştir.
Hattatlar, Peygamber-i Zişan’ın “Allah Teâlâ, birinizin yaptığı işi en iyi şekilde yapmasından memnun kalır.” (Beyhaki, Şuabü’l-iman, 4/334.) hadisi ile amel etmiş, hüsn-i hat sanatını “kalemin hakkını vermek” üzere tarif etmişlerdir.
Hat sanatı, Kur’an’ı Kerim’de adına sure indirilen, ilk nazil olan ayetlerde ismi geçen kalemin hayatımızda bıraktığı izi, resmeder. Bu eşsiz sanat, kamıştan kalemin yontulması ile başlar. “İnsana kalemle yazı yazmayı öğreten, bilmediğini bildirendir.” (Alak, 96/4-5.) ayetinde buyrulduğu üzere, kalem nice sırların başlangıcı, nice ilim kapılarını açan bir anahtar hükmündedir insanlık için. Kalem öylesine değerli öylesine vazgeçilmezdir ki İslam âleminde, kamışın kullanıma hazır hâle gelmesi için yontulması işlemi ve yonga adı verilen kamış kırpıntıları, hattatların dünyasında paha biçilmez bir değeri haizdir. Âdeta hürmete layık, israfı haram bir ekmek kırıntısı misali, atılıp saçılmaz ve hattatlar tarafından özenle toplanır. Asırlardır süregelen bu kıymetli alışkanlığı, en çarpıcı şekilde gözler önüne seren hadise, Fezail-i A’mal isimli eserde şu şekilde geçmektedir. Meşhur muhaddis İbn-i Cevzi, hadis yazarken yontulmuş kalem kırıntılarını muhafaza eder ve vefatında gasil suyunun bu talaş parçacıkları ile ısıtılmasını ister. O mübarek üstad, isteği üzerine gasledilir, lakin ömrünü ilme adayan o kıymetli muhaddisin kaleminin kırpıntıları o kadar fazladır ki yine de çuvallarda biriktirilmiş yongalar bitmez. (Kandehlevi Muhammed Zekeriyya, Fezail’i A’mâl, 114-115.) Bu tarihî hadiseden anlaşıldığı üzere İslam inancında yalnızca kalem değil, kalemin yongası bile fevkalade bir kıymete sahiptir.
Kamıştan kalemin hazırlanmasının ardından, kâğıdın aharlanması ile devam eder hüsn-i hatta ulaşan bu yolculuk. Yumurta akı, nişasta ve şap ile kâğıdın daha kaygan, pürüzsüz hâle gelmesi ve kalemin kolayca akıp geçmesi için elverişli, homojen bir zemin elde edilir. Kalemin ilme ve sanata ulaştıran serüveninde böylece tüm engeller bertaraf edilmiş olur. Ardından kaliteden ödün verilmemesi gereken mürekkep girer devreye. Kaliteden yoksun bir mürekkep, en fazla elli yıl dayanabilirken hakiki bir is mürekkebi bin yılı aşkın süre hattı muhafaza etmektedir. İşte bu sebeple keten tohumundan çıkan bezir yağı gibi maddelerden elde edilmesi tercih edilir.
“Rabbi yessir…” ile başlayan bu kıymettar yolculuk, nice şaheserlere ulaşır, temaşa ehlini hayran bırakır. Müslümanın hayatının vazgeçilmezi ifrat ve tefritten uzaklık, bu sanatta fevkalade güzellikte çıkar karşımıza. Hokkanın içine yerleştirilen lika, mürekkebin ne eksik ne fazla, tam kararında gelmesini sağlar kamışa. Her bir çizgisi noktalardan ibaret ölçülerle belirlenmiş harfler, dengeli ve ölçülü bir hayatın güzelliğini resmeder. İnsaniyetin ilk ve en önemli mertebesi olan güzel ahlakı dokuyan bir tezgâh gibidir hat sanatı ve düğüm misali her bir noktası ile örülür şerefyab ahlak abası. Bir peygamber duruşu gibi günahtan mahfuz, zelle misal en ufak bir aşma ve taşmadan beri, ölçü ve nizam dolu bir hayat serüveni gibi muntazamdır satırlar, imrenerek seyreder onları hayret dolu bakışlar.
Sülüs, rika, celi, divani, reyhani yazılarından her biri yerine ve zamanına uygun niteliğe göre tercih edilir. Mesela devletin üst düzey yazışmalarında celi divani muvafık görülürken, günlük yazışmalar ve mektuplarda rika tarzı kullanılmaktadır. Osmanlı bu konuda öylesine hassas tercihlerde bulunmuş, hat sanatının gelişimine öyle büyük katkılar sunmuştur ki, “Kur’an-ı Kerim, Hicaz’da indirildi, Mısır’da okundu, İstanbul’da yazıldı.” sözü dillere pelesenk olmuştur.
Bunun en kıymetli misali şüphesiz, Kayışzade Hafız Osman Efendi’nin hat sanatına kazandırmış olduklarıdır. Bugün tüm dünyada meşhur olmuş, ayet-berkenar hususiyetini, yani satır ve sayfa ölçülerini tespit etmiş, her bir sayfanın ayetle başlayıp yine ayetle bitmesi, ayetin bölünüp diğer sayfaya geçmemesi şeklindeki Kur’an’ın saklı bir mucizesini, ihlas ve samimiyet ile Kur’an’a ömrünü adamanın neticesinde açığa çıkarmak ona nasip olmuştur. Günümüzde Mushaflar 15 satıra tekabül eden bir sayfa düzeninde yazılıp basılmaktadır. Lakin bu ölçünün bilinmediği dönemlerde merhum Kayışzade Osman Efendi, sayfa için “müdayene” ayetini, satır nizamı olarak “İhlas” ve “Kevser” surelerini ölçü kabul ettiğinde, her sayfanın ayetle başlayıp ayetle bitmesi mucizesine şahit olmuş ve âdeta ezelden takdir-i Hüda’nın belirlediği sayfa ve satır ölçüsünü ilk defa açığa çıkaran bir hat üstadı olarak kabul edilmiştir tüm dünyada. (Bediüzzaman Said Nursi, Mektubat, s. 232.)
Evet, hüsn-i hat sanatının erbabı olan hattatlar, mucizatına şahit olduğumuz Kur’an-ı Kerim’in, sadece tilavetiyle değil lafzıyla da mucize olduğunu temaşa ettirir müdakkik gözlere. Her bir harfin esrarını fısıldar yüreklere. Nefesini tutup harflerin hassas bir ölçü barındıran kavislerinde edeple ilerlerken kamıştan kalemi, içli bir ney misali inleyerek yürekleri fetheder.
“Aşk olmadan meşk olmaz.” sözü, hüsn-i hat sanatından hayatımıza yansımıştır ve aslında bu sanatın gece gündüz, her daim bir sevda yolculuğunda seyredip azim ve istikrar dolu bir çalışmanın neticesinde ulaşılan bir münteha oluşunun hoş bir ifadesidir.
Asırlarca emek verilmiş, inkişaf etmiş bu kıymetli sanatı tarif etmeye kelimelerin kâfi gelmeyeceği aşikârdır. Biz de bir dua mahiyetinde Arif Nihat Asya’nın kıymetli dizeleriyle yazımızı nihayete erdirelim ve nice Hafız Osman, Hamit Aytaç, Necmeddin Okyay gibi üstadların tekrar yetişmesini Rabbimizden niyaz edelim.
Yüreklerden taşsın
Yine imanlar!
Itri, bestelesin tekbirini;
Evliya okusun Kur’an’lar!
Ve Kur’an’ı göz nuruyla çoğaltsın
Kayışzade Osman’lar!
Mefra Bilge DÖNMEZ
Bursa Osmangazi Kur’an Kursu Öğreticisi
Diyanet Aylık Dergi
BEYİTLERDE MİRAÇ GECESİ
Üç semavi dinin kutsiyet atfettiği Kudüs, kurulduğu günden bu yana önemli bir merkez olma özelliğini korur. İlk kıblemize ev sahipliği yapmasının yanında nice peygamberin tevhid mücadelesine de tanıktır. Kudüs’ün edebiyata girişi ise Hz. Muhammed’in isra yolculuğuna durak olması ve dinî, tarihî, kültürel bağlar yönüyledir. Klasik edebiyatımızda şairler, Hz. Peygamber’e olan muhabbetlerini âdeta dizelerine nakşetmiş ve büyük bir birikimi tarihin şahitliğine emanet etmişlerdir. Peygamber sevgisi ve hürmetinin tezahürü olan pek çok eser kaleme alınmış böylece edebiyatın müstesna saflarına giren birçok tür meydana gelmiştir.
Kur’an, hadis, enbiya kıssaları, tasavvuf ve mucizeler divan edebiyatının kaynakları arasında sayılır. Sanat tarihçileri bütün sanat dallarının arka planında din ve maneviyat yattığı gerçeğinde ittifak ederler. İslam kültürünün ürünü olan Türk İslam edebiyatı da bundan ayrı değildir. Hatta Türk İslam edebiyatı, Hz. Peygamber’e olan hürmet ve muhabbetin bir ürünü denilebilir. Dolayısıyla Hz. Peygamber’e olan muhabbet ve hürmetin tezahürü olarak kaleme alınan eserler, edebiyatımızın büyük bir bölümünü oluşturur. Risaletin ilk yıllarından günümüze kadar manzum ve mensur pek çok eser kaleme alınmıştır. Siyer, mevlid, Muhammediyye, hilye, şemail, kırk hadis, gül-i sad berk, hicret-name, esma-i nebi, mu’cizat-ı nebi, regaibiyye, miraciye ve meğazi konulu eserler, hasaisü’n-nebi, kaside ve naatlar gibi çok sayıda -peygamber sevgisini yansıtan- edebî tür bulunur. Muharrirlerin, Hz. Peygamber’e olan muhabbetti aktarmada; âdeta birbirleriyle yarıştıkları eserlerinden anlaşılır.
Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya Hz. Muhammed’in yaptığı yolculuk olan ve insan idrakini aşan yönü bulunan miraç bahsi, muharrirlerin muhayyilesini etkilemiş ve mecaz anlatımları güçlendirmiştir. Divan edebiyatında; edip ve âlim kimlikleriyle şairler, miraç bahsini teferruatlarıyla anlatmış ve manzum eserlerde en çok aktarılan konu olmasını sağlamışlardır. Buna sebep olarak; edebî eserleri konu ve muhteva bakımından belirleyen unsurlar arasında dinî değerlerin ilk sıralarda yer alması gösterilebilir.
İslam edebiyat ve sanatlarında miracı konu alan eserlere miraciye denir. Divanlarda, mesnevilerde ve muhtelif eserlerde miraciyelere sıklıkla rastlanır. Ayrıca müstakil miraciyeler de vardır. Türkçe, Arapça ve Farsça sahasında pek çok miraciye kaleme alınmıştır. Peygamberimizin döneminde yazılan Ka‘b b. Züheyr’in Kasîde-i Bürde’si on bir beyitle miraç bahsini konu edinen eserlerin ilklerindendir. Türk edebiyatında ilk defa bir motif olarak miraç bahsini ise Satuk Buğra Han Destanı’nda görüyoruz. Ahmet Yesevi’nin; devirleri, diyarları aşıp gelen eseri Divan-ı Hikmet ‘in de miraciye manzumeleri vardır.
Mustafanı miracığa salğıl kulak
Kim işitse köngli bolğay hub sudın ak
Çın ümmet sin iştip yığla misl-i bulak
Çın ümmet sin iştip dürud aytıng dostlar
Türkçe sahasının ilki, Hakîm Süleyman Ata’nın, Mi‘rac-nametü’l-Hazret adlı Çağatay Türkçesiyle yazılan 122 beyitten oluşan eserdir. Ahmet Yesevi’nin dördüncü halifesi olan Hakîm Ata, ilmî ve edebî kimliğiyle müstesna bir eser kaleme alır.
Resul mescide kirdi pergamberlerni kördi
Barça turup olarga anda selam kıldı ya
Üç yüz on üç mürseller tört yüz kırk tört nebiler
Sonra kilmiş veliler barça hazır irdi-ya
Miraciyelerin ortak özelliği olarak menkıbevi bir anlatıma sahip olmaları gösterilir. Manzum eserler coşkulu bir söyleyişle ve âdeta kelimelere giydirilmiş edep libası bir üslupla yazılmıştır. Dolayısıyla birçok kavram ihdas edilmiş ve miraciyelerde yoğun olarak kullanılmıştır. Kudüs, Mescid-i Aksa, leyle-i isra, leyletü’l-isra, şeb-i isra, sahretullah, hacer-i muallak, nerdüban veya burak, refref ve sidre-i münteha bunlardan bazılarıdır.
Örneğin Süleyman Çelebi’nin Vesiletü’n-Necat” adlı, mevlit türünün ilk örneği olan eserinde miraç bahsi şöyle anlatılır:
Tarfetü’l-ayn içre Sultan-ı ümem
Geldi Kuds’e irdi vü bastı kadem
Enbiya ervahı karşu geldiler
Mustafa’ya cümle ikram kıldılar
Abdülvasi Çelebi’nin Miraç-name-i Seyyidü’l Beşer adlı 567 beyitlik eserinde miracın neredeyse bütün motifleri ele almış hatta sadaka, zekât gibi kavramlar sembolize edilmiştir. Bu türün en güzel örneklerinden olan eser, dilinin sadeliği ve üslubu ile de dikkat çeker. Ayet ve hadislerden yaptığı iktibaslar şairin âlim kimliğini ortaya çıkarır. Sidretü’l-münteha, Abdülvasi Çelebi’nin miraciyesinde şöyle ifade edilir:
O yerden geçtik ve gördüm bir ağaç
Ol ağaçtır bu gökler başına taç
Dedim bu ne acaib müntehadır
Dedi bu da o sidretü’l-müntehadır
Anadolu sahasında ilk müstakil eseri kabul edilen Ahmedi’nin Tahkik-i Mi’rac-ı Resul başlıklı 497 beyitlik eserinde ise şunlara rastlanır:
Ana inkâr eyleyen mü’min degül
Ahirette havftan imin degül
Her kim mi’rac işine münkir ola
Ka’be’den Aksa’ya dek kâfir ola
1159 beyitlik hacmiyle Süleyman Nahifi’nin Mi‘racu’n-Nebi eseri; miraca davet ile başlayan ve sırasıyla Cebrail, burak, Mescid-i Aksa, feleklerde peygamberle görüşme, sidre, Allah ile görüşme ve hediyeler anlatılır yapıdadır. Daha sonra dua bölümüne geçilerek şefaat dilenmiştir. Eseri diğerlerinden ayıran özelliği; miracı vesile edinerek filozofların fikirlerini beğenmediğini ve gerçek hikmetin nasıl olduğunu söylemesidir.
Hikmet odur şer’e muvafık ola
Emr-i İlahi’ye mutabık ola
Yohsa degüldür hikem-i felsefi
Haktan ola batıl ile muhteri
Miraciyelerde yoğun olarak anlatılan bir motif de buraktır. İsra yolculuğunun bineği olarak atfedilen burak, İslam edebiyatı ve sanatlarında da oldukça sık remzedilir. Günümüzde Mescid-i Aksa’ın batı tarafında bulunan duvara Burak Duvarı ve hemen duvar dibinde bulunan mescide ise Burak Mescidi denilir. Bu mescitte Hz. Peygamberin miraç gecesi bineğini Mescid-i Aksa’ya bağlamasına atfen Osmanlı döneminde yapılmış bir halka bulunmaktadır. Ayrıntılı bir şekilde üzerinde durulmasından ve hakkında çok fazla anlatı olduğundan burak, miraciye türündeki eserlerde zengin bir tasvir unsuru ve önemli bir motif olmuştur. Bu binek, Nadiri’nin beyitlerinde şöyle anlatılır:
Gelüp peyk-i İlahi Hazret-i Peygamber’e bir şeb
Getürdi bir Burak-ı berk-seyr-i
asuman-peyma
Manzum eserler ile isra yolculuğunun mucizevi yönünü dinî edebiyata aktaran bu eserler, miracı teferruatlı anlatmalarının yanında zengin bir kültürü de aktarmışlardır. Anadolu sahasında yazılan eserlerde, bu coğrafyanın kültür ve yaşamının Hz. Peygamber’i anlamada ve anlatmadaki etkileri miraciyelerle satırlara geçmiş ve Hz. Peygamber’e olan sevgiyi yansıtan edebî bir tür olarak Türk İslam edebiyatında yerini almıştır.
Firdevs ÇELEBİ
Diyanet Aylık Dergi
Üç semavi dinin kutsiyet atfettiği Kudüs, kurulduğu günden bu yana önemli bir merkez olma özelliğini korur. İlk kıblemize ev sahipliği yapmasının yanında nice peygamberin tevhid mücadelesine de tanıktır. Kudüs’ün edebiyata girişi ise Hz. Muhammed’in isra yolculuğuna durak olması ve dinî, tarihî, kültürel bağlar yönüyledir. Klasik edebiyatımızda şairler, Hz. Peygamber’e olan muhabbetlerini âdeta dizelerine nakşetmiş ve büyük bir birikimi tarihin şahitliğine emanet etmişlerdir. Peygamber sevgisi ve hürmetinin tezahürü olan pek çok eser kaleme alınmış böylece edebiyatın müstesna saflarına giren birçok tür meydana gelmiştir.
Kur’an, hadis, enbiya kıssaları, tasavvuf ve mucizeler divan edebiyatının kaynakları arasında sayılır. Sanat tarihçileri bütün sanat dallarının arka planında din ve maneviyat yattığı gerçeğinde ittifak ederler. İslam kültürünün ürünü olan Türk İslam edebiyatı da bundan ayrı değildir. Hatta Türk İslam edebiyatı, Hz. Peygamber’e olan hürmet ve muhabbetin bir ürünü denilebilir. Dolayısıyla Hz. Peygamber’e olan muhabbet ve hürmetin tezahürü olarak kaleme alınan eserler, edebiyatımızın büyük bir bölümünü oluşturur. Risaletin ilk yıllarından günümüze kadar manzum ve mensur pek çok eser kaleme alınmıştır. Siyer, mevlid, Muhammediyye, hilye, şemail, kırk hadis, gül-i sad berk, hicret-name, esma-i nebi, mu’cizat-ı nebi, regaibiyye, miraciye ve meğazi konulu eserler, hasaisü’n-nebi, kaside ve naatlar gibi çok sayıda -peygamber sevgisini yansıtan- edebî tür bulunur. Muharrirlerin, Hz. Peygamber’e olan muhabbetti aktarmada; âdeta birbirleriyle yarıştıkları eserlerinden anlaşılır.
Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya Hz. Muhammed’in yaptığı yolculuk olan ve insan idrakini aşan yönü bulunan miraç bahsi, muharrirlerin muhayyilesini etkilemiş ve mecaz anlatımları güçlendirmiştir. Divan edebiyatında; edip ve âlim kimlikleriyle şairler, miraç bahsini teferruatlarıyla anlatmış ve manzum eserlerde en çok aktarılan konu olmasını sağlamışlardır. Buna sebep olarak; edebî eserleri konu ve muhteva bakımından belirleyen unsurlar arasında dinî değerlerin ilk sıralarda yer alması gösterilebilir.
İslam edebiyat ve sanatlarında miracı konu alan eserlere miraciye denir. Divanlarda, mesnevilerde ve muhtelif eserlerde miraciyelere sıklıkla rastlanır. Ayrıca müstakil miraciyeler de vardır. Türkçe, Arapça ve Farsça sahasında pek çok miraciye kaleme alınmıştır. Peygamberimizin döneminde yazılan Ka‘b b. Züheyr’in Kasîde-i Bürde’si on bir beyitle miraç bahsini konu edinen eserlerin ilklerindendir. Türk edebiyatında ilk defa bir motif olarak miraç bahsini ise Satuk Buğra Han Destanı’nda görüyoruz. Ahmet Yesevi’nin; devirleri, diyarları aşıp gelen eseri Divan-ı Hikmet ‘in de miraciye manzumeleri vardır.
Mustafanı miracığa salğıl kulak
Kim işitse köngli bolğay hub sudın ak
Çın ümmet sin iştip yığla misl-i bulak
Çın ümmet sin iştip dürud aytıng dostlar
Türkçe sahasının ilki, Hakîm Süleyman Ata’nın, Mi‘rac-nametü’l-Hazret adlı Çağatay Türkçesiyle yazılan 122 beyitten oluşan eserdir. Ahmet Yesevi’nin dördüncü halifesi olan Hakîm Ata, ilmî ve edebî kimliğiyle müstesna bir eser kaleme alır.
Resul mescide kirdi pergamberlerni kördi
Barça turup olarga anda selam kıldı ya
Üç yüz on üç mürseller tört yüz kırk tört nebiler
Sonra kilmiş veliler barça hazır irdi-ya
Miraciyelerin ortak özelliği olarak menkıbevi bir anlatıma sahip olmaları gösterilir. Manzum eserler coşkulu bir söyleyişle ve âdeta kelimelere giydirilmiş edep libası bir üslupla yazılmıştır. Dolayısıyla birçok kavram ihdas edilmiş ve miraciyelerde yoğun olarak kullanılmıştır. Kudüs, Mescid-i Aksa, leyle-i isra, leyletü’l-isra, şeb-i isra, sahretullah, hacer-i muallak, nerdüban veya burak, refref ve sidre-i münteha bunlardan bazılarıdır.
Örneğin Süleyman Çelebi’nin Vesiletü’n-Necat” adlı, mevlit türünün ilk örneği olan eserinde miraç bahsi şöyle anlatılır:
Tarfetü’l-ayn içre Sultan-ı ümem
Geldi Kuds’e irdi vü bastı kadem
Enbiya ervahı karşu geldiler
Mustafa’ya cümle ikram kıldılar
Abdülvasi Çelebi’nin Miraç-name-i Seyyidü’l Beşer adlı 567 beyitlik eserinde miracın neredeyse bütün motifleri ele almış hatta sadaka, zekât gibi kavramlar sembolize edilmiştir. Bu türün en güzel örneklerinden olan eser, dilinin sadeliği ve üslubu ile de dikkat çeker. Ayet ve hadislerden yaptığı iktibaslar şairin âlim kimliğini ortaya çıkarır. Sidretü’l-münteha, Abdülvasi Çelebi’nin miraciyesinde şöyle ifade edilir:
O yerden geçtik ve gördüm bir ağaç
Ol ağaçtır bu gökler başına taç
Dedim bu ne acaib müntehadır
Dedi bu da o sidretü’l-müntehadır
Anadolu sahasında ilk müstakil eseri kabul edilen Ahmedi’nin Tahkik-i Mi’rac-ı Resul başlıklı 497 beyitlik eserinde ise şunlara rastlanır:
Ana inkâr eyleyen mü’min degül
Ahirette havftan imin degül
Her kim mi’rac işine münkir ola
Ka’be’den Aksa’ya dek kâfir ola
1159 beyitlik hacmiyle Süleyman Nahifi’nin Mi‘racu’n-Nebi eseri; miraca davet ile başlayan ve sırasıyla Cebrail, burak, Mescid-i Aksa, feleklerde peygamberle görüşme, sidre, Allah ile görüşme ve hediyeler anlatılır yapıdadır. Daha sonra dua bölümüne geçilerek şefaat dilenmiştir. Eseri diğerlerinden ayıran özelliği; miracı vesile edinerek filozofların fikirlerini beğenmediğini ve gerçek hikmetin nasıl olduğunu söylemesidir.
Hikmet odur şer’e muvafık ola
Emr-i İlahi’ye mutabık ola
Yohsa degüldür hikem-i felsefi
Haktan ola batıl ile muhteri
Miraciyelerde yoğun olarak anlatılan bir motif de buraktır. İsra yolculuğunun bineği olarak atfedilen burak, İslam edebiyatı ve sanatlarında da oldukça sık remzedilir. Günümüzde Mescid-i Aksa’ın batı tarafında bulunan duvara Burak Duvarı ve hemen duvar dibinde bulunan mescide ise Burak Mescidi denilir. Bu mescitte Hz. Peygamberin miraç gecesi bineğini Mescid-i Aksa’ya bağlamasına atfen Osmanlı döneminde yapılmış bir halka bulunmaktadır. Ayrıntılı bir şekilde üzerinde durulmasından ve hakkında çok fazla anlatı olduğundan burak, miraciye türündeki eserlerde zengin bir tasvir unsuru ve önemli bir motif olmuştur. Bu binek, Nadiri’nin beyitlerinde şöyle anlatılır:
Gelüp peyk-i İlahi Hazret-i Peygamber’e bir şeb
Getürdi bir Burak-ı berk-seyr-i
asuman-peyma
Manzum eserler ile isra yolculuğunun mucizevi yönünü dinî edebiyata aktaran bu eserler, miracı teferruatlı anlatmalarının yanında zengin bir kültürü de aktarmışlardır. Anadolu sahasında yazılan eserlerde, bu coğrafyanın kültür ve yaşamının Hz. Peygamber’i anlamada ve anlatmadaki etkileri miraciyelerle satırlara geçmiş ve Hz. Peygamber’e olan sevgiyi yansıtan edebî bir tür olarak Türk İslam edebiyatında yerini almıştır.
Firdevs ÇELEBİ
Diyanet Aylık Dergi
AKLIN FERASETİ, VAHYİN NURU
Yüce Allah, insana, kendi iradesiyle iman edip inkârdan kaçınmasını kolaylaştıracak ve yükümlülüklerin üstesinden gelebilmesini sağlayacak pek çok ihsanda bulunmuştur. Bu anlamda akıl ve vahiy, Allah’ın insana bahşettiği iki büyük lütuf olarak öne çıkmaktadır.
Düşünme, kavrama ve anlama yetisi olarak akıl, bir bakıma insanın kendi fiziksel sınırlarını aşmasına imkân veren manevi bir kuvvettir. Bu kuvvet, insanı yeryüzündeki diğer varlıklardan ayırarak müstesna bir yere konumlandırır. İnsan, bu kuvvet sayesinde varlığa, hayata ve çevreye dair gerekli bilgilere ulaşır; onları anlamlandırır, kavramlaştırır ve yorumlayarak yeni bilgiler üretir. Yine bu kuvvet ile eşyadaki iyi kötü, güzel çirkin, doğru yanlış, olgun nakıs gibi özellikleri idrak eder; fayda ile zarar arasındaki ince ayrımın farkına varır. Böylece insan, hayatın dünyevi ve uhrevi boyuttaki güzelliklerine erişme imkânı bulabileceği gibi tehlikelerine karşı da daha korunaklı mevziler edinebilir.
Hayata rehberliği bakımından akıl, her insana ayrı ayrı tahsis edilmiş bir nimettir. Safiyetini kaybetmemiş sağlıklı bir akla sahip olan herkes, kâinata ibret nazarıyla bakarak kudret ve ilim sahibi yüce bir yaratıcının varlığını ve birliğini pekala idrak edebilir. (Âl-i İmran, 3/190; Enam, 6/76-79.) Hak ile batılı, doğru ile yanlışı, iyi ile kötüyü aklıyla ayırt edebilir. Bu yüzden İslam düşüncesinde akıl, Allah’ı bilme hususunda bir imkân olarak görülmüştür. Hiç peygamber gönderilmemiş olsa bile kâinattaki nizam ve intizam üzerinde düşünerek Allah’ın varlığına, birliğine ve her şeyin yaratıcısı olduğuna dair bilgi sahibi olunabileceği ifade edilmiştir. Hatta başta İmam-ı Azam Ebu Hanife ve Ebu Mansur el-Matüridi olmak üzere pek çok âlim, kendisine vahiy ulaşmamış fetret ehlinin de aklını kullanarak Allah’ın varlığına ve birliğine inanmak, akılla bilinebilecek olan iyi fiilleri yapmak ve kötü fiillerden kaçınmakla yükümlü olacağını savunmuştur. (Metin Yurdagür, “Fetret”, TDV İslam Ansiklopedisi, c.12, s.476.)
Temiz ve selim bir akıl, insanın bu denli ağır bir sorumluluğun altından kalkabilmesini sağlayacak kadar değerli bir nimet ve büyük imkândır. Ahiret ahvalinin tasvir edildiği ayetlerde inkârcıların, “Şayet peygambere kulak vermiş veya aklımızı kullanmış olsaydık şimdi şu alevli cehennemin mahkûmları arasında olmazdık!” (Mülk, 67/10.) diyeceklerini haber vermiştir. Aklını kullanmayanların vahiyden de istifade edemeyeceği açıktır. Çünkü vahyin muhatabı aklını kullanabilen insandır. Nitekim Allah, aklını ve iradesini iman doğrultusunda kullananlara hidayet vereceğini, akıllarını kullanmayanları ise inkâr bataklığında bırakacağını bildirmiştir. (Yunus, 10/100.) Diğer yandan vahye dayalı bir imanın tahkiki için de akletmeyi telkin eden Cenab-ı Hak, dogmatik bir inancı ve aklı, gereği gibi kullanmaksızın bir şeye körü körüne bağlanmayı açıkça kınamıştır. (Bakara, 2/163-164, 170.)
Aklın ve onu kullanabilmenin insana bahşedilmiş büyük bir lütuf olduğu açıktır. Ancak her ne kadar aklıyla genel çerçevede bilgiye ulaşabilme imkânı olsa da aşkın bir beyan olmaksızın insanın inançla ilgili tüm konuları sadece aklıyla ayrıntılı bir şekilde kavraması mümkün değildir. Örneğin tecrübe edilemeyen bir alan olarak ölüm ötesinin gerekliliği akledilebilir fakat mahiyeti sadece akılla idrak edilemez. Bununla birlikte insanın Allah tarafından mükellef tutulduğu hususlar ve ibadetlere dair hükümler de akıl yürütme yoluyla bilinemez. Aklın genel olarak kavradığı şeylerin özel olarak somutlaştırılması ve aklın sınırlarını aşan alana dair ayrıntıların bilinmesi için ilahi bir rehberlik gerekmektedir. Dolayısıyla insan, hakikati her yönüyle kavrayabilmek için aklın feraseti kadar vahyin nuruna da muhtaçtır.
İmam Gazali, bu minvalde akıl-vahiy ilişkisini, göz-güneş ilişkisine benzetir. Tıpkı ışığın, gözün en temel işlevi olan görmeyi sağlaması gibi vahiy de aklın hakikati kavramasını sağlamaktadır. Vahyin nurundan yüz çeviren bir aklın hakikati apaçık görebilmesi mümkün değildir. Vahyin nuru ile yetinip akıldan yüz çeviren kimse de ışığa rağmen gözlerini kapayıp hakikatten habersiz kalan kimse gibidir. (Gazali, Ebu Hamid Muhammed, el-İktisad fi’l-İ’tikad, Ankara, 1962, s. 2.) Neticede vahye muhatap olabilmek için gereken akıl ile aklı kullanmayı teşvik eden vahiy, birbirini destekleyerek insanın hakikat arayışına rehberlik eden iki eşsiz nimettir.
Vahyin peygamberler vasıtasıyla gönderilmiş olmasının elbette pek çok hikmeti vardır. Bu bağlamda yaratılışı gereği insanın daima bir rol modele ihtiyaç duyduğu müsellem bir hakikattir. İnsan, hayata dair kazanımlarını büyük ölçüde duyularıyla muttali olduğu varlıkları örnek alarak gerçekleştirmektedir. Tavır ve davranışlarını genellikle özdeşim kurma yoluyla geliştirmektedir. Yetişme çağındaki bir insanın, hayatı öğrenirken çevresini gözlemlemesinde bu fıtri eğilimi açıkça görmek mümkündür. Esasen bunu çocukluk dönemiyle sınırlandırmak da gerekmez. Birini veya bir şeyi örnek almanın yetişkinler için de etkili bir öğrenim yolu olduğu izahtan varestedir. Kur’an-ı Kerim’deki Habil ve Kabil kıssası bu anlamda oldukça manidardır.
Söz konusu kıssada, Hz. Âdem’in her iki oğlunun da Allah’a birer kurban takdim ettikleri ve niyetlerine atfen birisinin kurbanı kabul edilirken diğerininkinin kabul edilmediği anlatılır. Bunun üzerine kurbanı kabul edilmeyen Kabil, kardeşine haset ederek bir kavga başlatır ve bu kavga Habil’in ölümüyle sonuçlanır. Muhtemelen ilk defa böyle bir durumla karşılaşmış olan Kabil, kardeşinin ölümüne sebep olmanın pişmanlığıyla ne yapacağını bilemez bir vaziyetteyken Cenab-ı Allah, kardeşinin cesedini nasıl örtüp gizleyeceğini göstermek için yeri eşeleyen bir karga göndermek suretiyle ona ne yapması gerektiğini öğretir. (Maide, 5/27-31.) Bu kıssa, özü itibarıyla amellerde takvanın önemini vurgularken aynı zamanda insanın kendisine ilham kaynağı olacak bir örneğe duyduğu ihtiyaca da gönderme yapmaktadır.
İnsan, Allah’ın varlığı ve birliği bilgisine her ne kadar aklıyla ulaşma potansiyeline sahip olsa da O’na kulluğun mahiyetini, ibadetlerin keyfiyetini ve varoluş gayesinin gereklerini tam anlamıyla kavrayabilmek, benimseyebilmek ve uygulayabilmek için bir örneğe ihtiyaç duymaktadır. İşte, ilk insandan bu yana süregelen peygamberlik müessesesi, bu fıtri ihtiyaca karşılık gelen ilahi rahmetin bir tecellisidir. (Enbiya, 21/107.) Cenab-ı Mevla, insanı akıl nimetiyle donatmasının yanı sıra Hz. Âdem’den itibaren vahyi hayata dönüştürecek ve yaşantılarıyla insanlara örnek olacak peygamberler göndermiştir. Böylece hakikat yolunu aydınlatacak, yolculuğu kolaylaştıracak ve insanı hedefe ulaştıracak benzersiz bir lütufta bulunmuştur. Nitekim Kur’an, “Andolsun, Allah, müminlere kendi içlerinden; onlara ayetlerini okuyan, onları arıtıp tertemiz yapan, onlara kitap (Kur’an) ve hikmeti (sünneti) öğreten bir peygamber göndermekle büyük bir lütufta bulunmuştur.” (Âl-i İmran, 3/164.) ayetiyle bu hakikate vurgu yapmaktadır.
Bu ayet, peygamberlerin birer insan oluşu vurgusuyla da nübüvvetin tebliğ ile birlikte bir temsil (örneklik) makamı oluşuna dikkat çekmektedir. İnsan, ancak kendisi gibi bir varlığı örnek alabilir. Nitekim bazı inkârcılar tarafından öne sürülen, peygamberin bir melek olması gerektiği tezine karşın Yüce Allah’ın “De ki: Eğer yeryüzünde, (insanlar yerine) yerleşip dolaşan melekler olsaydı elbette onlara gökten bir melek peygamber indirirdik.” (İsra, 17/95.) buyurması söz konusu gerçekliğin bir ifadesidir. Vahyin muhatabı insan olduğundan peygamberler de insanlar arasından seçilmiştir. Onlar, Allah’tan aldıkları vahyi açıklamanın yanı sıra pratik boyutuyla da temsil ederek inanç, ibadet, ahlak ve muamelat hususunda insanlara en güzel şekilde rehberlik etmişlerdir.
Nübüvvet silsilesinin hitamı olan Peygamberimiz Hz. Muhammed de (s.a.s.) Allah’ın yeryüzüne son vahyi ve evrensel mesajı olan Kur’an-ı Kerim’i tam anlamıyla yaşanan bir hayata dönüştürerek tüm insanlığa örnek olmuştur. “Andolsun, Allah’ın Resulünde sizin için; Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı uman, Allah’ı çok zikreden kimseler için güzel bir örnek vardır.” (Ahzab, 33/21.) ilahi fermanıyla tebcil edilen bu nebevi örneklik, Müslümanlar tarafından özümsenerek on dört asırdır nesilden nesile aktarılagelmiştir. Hz. Peygamber’in çağları aşan örnekliği, başta Kur’an-ı Kerim olmak üzere hadis-i şerif ve siret-i nebi kaynakları vasıtasıyla bugün aramızdadır. Allah’ın inayetiyle kıyamete kadar da varlığını sürdürecektir.
Cenab-ı Hakk’ın bu lütfu karşısında yapılacak en akıllıca iş, öncelikle akletmektir. Aklı, başka akıllara tutsak etmeden hayatın ve ölümün sahibi olan Allah’ın mesajına kulak verip Hz. Peygamber’i örnek alarak sonsuzluk yoluna emin adımlarla revan olmaktır. Bu da hayatı bütün boyutlarıyla Hz. Peygamber’in getirdiği ve temsil ettiği hakikatler, ilkeler ve değerler çerçevesinde tanzim etmeyi gerektirmektedir. Hem dünyanın ruhlara kasvet veren sıkıntılarından hem de ölüm ve ötesinin yürekleri ürperten bilinmezliklerinden emin olmanın yolu buradan geçmektedir.
Son bir telmih: Akl-ı selim nezdinde Hz. Peygamber’in örnekliği, model alınabilecek diğer insanlar için de yegâne ölçüdür. Vahyin rehberliğine muarız hiçbir akıl masum olmadığı gibi Hz. Peygamber’in örnekliğiyle örtüşmeyen hiçbir hayat da örnek alınası değildir.
Abdurrahman AKBAŞ
DİB Başkanlık Müşaviri
Diyanet Aylık Dergi
Yüce Allah, insana, kendi iradesiyle iman edip inkârdan kaçınmasını kolaylaştıracak ve yükümlülüklerin üstesinden gelebilmesini sağlayacak pek çok ihsanda bulunmuştur. Bu anlamda akıl ve vahiy, Allah’ın insana bahşettiği iki büyük lütuf olarak öne çıkmaktadır.
Düşünme, kavrama ve anlama yetisi olarak akıl, bir bakıma insanın kendi fiziksel sınırlarını aşmasına imkân veren manevi bir kuvvettir. Bu kuvvet, insanı yeryüzündeki diğer varlıklardan ayırarak müstesna bir yere konumlandırır. İnsan, bu kuvvet sayesinde varlığa, hayata ve çevreye dair gerekli bilgilere ulaşır; onları anlamlandırır, kavramlaştırır ve yorumlayarak yeni bilgiler üretir. Yine bu kuvvet ile eşyadaki iyi kötü, güzel çirkin, doğru yanlış, olgun nakıs gibi özellikleri idrak eder; fayda ile zarar arasındaki ince ayrımın farkına varır. Böylece insan, hayatın dünyevi ve uhrevi boyuttaki güzelliklerine erişme imkânı bulabileceği gibi tehlikelerine karşı da daha korunaklı mevziler edinebilir.
Hayata rehberliği bakımından akıl, her insana ayrı ayrı tahsis edilmiş bir nimettir. Safiyetini kaybetmemiş sağlıklı bir akla sahip olan herkes, kâinata ibret nazarıyla bakarak kudret ve ilim sahibi yüce bir yaratıcının varlığını ve birliğini pekala idrak edebilir. (Âl-i İmran, 3/190; Enam, 6/76-79.) Hak ile batılı, doğru ile yanlışı, iyi ile kötüyü aklıyla ayırt edebilir. Bu yüzden İslam düşüncesinde akıl, Allah’ı bilme hususunda bir imkân olarak görülmüştür. Hiç peygamber gönderilmemiş olsa bile kâinattaki nizam ve intizam üzerinde düşünerek Allah’ın varlığına, birliğine ve her şeyin yaratıcısı olduğuna dair bilgi sahibi olunabileceği ifade edilmiştir. Hatta başta İmam-ı Azam Ebu Hanife ve Ebu Mansur el-Matüridi olmak üzere pek çok âlim, kendisine vahiy ulaşmamış fetret ehlinin de aklını kullanarak Allah’ın varlığına ve birliğine inanmak, akılla bilinebilecek olan iyi fiilleri yapmak ve kötü fiillerden kaçınmakla yükümlü olacağını savunmuştur. (Metin Yurdagür, “Fetret”, TDV İslam Ansiklopedisi, c.12, s.476.)
Temiz ve selim bir akıl, insanın bu denli ağır bir sorumluluğun altından kalkabilmesini sağlayacak kadar değerli bir nimet ve büyük imkândır. Ahiret ahvalinin tasvir edildiği ayetlerde inkârcıların, “Şayet peygambere kulak vermiş veya aklımızı kullanmış olsaydık şimdi şu alevli cehennemin mahkûmları arasında olmazdık!” (Mülk, 67/10.) diyeceklerini haber vermiştir. Aklını kullanmayanların vahiyden de istifade edemeyeceği açıktır. Çünkü vahyin muhatabı aklını kullanabilen insandır. Nitekim Allah, aklını ve iradesini iman doğrultusunda kullananlara hidayet vereceğini, akıllarını kullanmayanları ise inkâr bataklığında bırakacağını bildirmiştir. (Yunus, 10/100.) Diğer yandan vahye dayalı bir imanın tahkiki için de akletmeyi telkin eden Cenab-ı Hak, dogmatik bir inancı ve aklı, gereği gibi kullanmaksızın bir şeye körü körüne bağlanmayı açıkça kınamıştır. (Bakara, 2/163-164, 170.)
Aklın ve onu kullanabilmenin insana bahşedilmiş büyük bir lütuf olduğu açıktır. Ancak her ne kadar aklıyla genel çerçevede bilgiye ulaşabilme imkânı olsa da aşkın bir beyan olmaksızın insanın inançla ilgili tüm konuları sadece aklıyla ayrıntılı bir şekilde kavraması mümkün değildir. Örneğin tecrübe edilemeyen bir alan olarak ölüm ötesinin gerekliliği akledilebilir fakat mahiyeti sadece akılla idrak edilemez. Bununla birlikte insanın Allah tarafından mükellef tutulduğu hususlar ve ibadetlere dair hükümler de akıl yürütme yoluyla bilinemez. Aklın genel olarak kavradığı şeylerin özel olarak somutlaştırılması ve aklın sınırlarını aşan alana dair ayrıntıların bilinmesi için ilahi bir rehberlik gerekmektedir. Dolayısıyla insan, hakikati her yönüyle kavrayabilmek için aklın feraseti kadar vahyin nuruna da muhtaçtır.
İmam Gazali, bu minvalde akıl-vahiy ilişkisini, göz-güneş ilişkisine benzetir. Tıpkı ışığın, gözün en temel işlevi olan görmeyi sağlaması gibi vahiy de aklın hakikati kavramasını sağlamaktadır. Vahyin nurundan yüz çeviren bir aklın hakikati apaçık görebilmesi mümkün değildir. Vahyin nuru ile yetinip akıldan yüz çeviren kimse de ışığa rağmen gözlerini kapayıp hakikatten habersiz kalan kimse gibidir. (Gazali, Ebu Hamid Muhammed, el-İktisad fi’l-İ’tikad, Ankara, 1962, s. 2.) Neticede vahye muhatap olabilmek için gereken akıl ile aklı kullanmayı teşvik eden vahiy, birbirini destekleyerek insanın hakikat arayışına rehberlik eden iki eşsiz nimettir.
Vahyin peygamberler vasıtasıyla gönderilmiş olmasının elbette pek çok hikmeti vardır. Bu bağlamda yaratılışı gereği insanın daima bir rol modele ihtiyaç duyduğu müsellem bir hakikattir. İnsan, hayata dair kazanımlarını büyük ölçüde duyularıyla muttali olduğu varlıkları örnek alarak gerçekleştirmektedir. Tavır ve davranışlarını genellikle özdeşim kurma yoluyla geliştirmektedir. Yetişme çağındaki bir insanın, hayatı öğrenirken çevresini gözlemlemesinde bu fıtri eğilimi açıkça görmek mümkündür. Esasen bunu çocukluk dönemiyle sınırlandırmak da gerekmez. Birini veya bir şeyi örnek almanın yetişkinler için de etkili bir öğrenim yolu olduğu izahtan varestedir. Kur’an-ı Kerim’deki Habil ve Kabil kıssası bu anlamda oldukça manidardır.
Söz konusu kıssada, Hz. Âdem’in her iki oğlunun da Allah’a birer kurban takdim ettikleri ve niyetlerine atfen birisinin kurbanı kabul edilirken diğerininkinin kabul edilmediği anlatılır. Bunun üzerine kurbanı kabul edilmeyen Kabil, kardeşine haset ederek bir kavga başlatır ve bu kavga Habil’in ölümüyle sonuçlanır. Muhtemelen ilk defa böyle bir durumla karşılaşmış olan Kabil, kardeşinin ölümüne sebep olmanın pişmanlığıyla ne yapacağını bilemez bir vaziyetteyken Cenab-ı Allah, kardeşinin cesedini nasıl örtüp gizleyeceğini göstermek için yeri eşeleyen bir karga göndermek suretiyle ona ne yapması gerektiğini öğretir. (Maide, 5/27-31.) Bu kıssa, özü itibarıyla amellerde takvanın önemini vurgularken aynı zamanda insanın kendisine ilham kaynağı olacak bir örneğe duyduğu ihtiyaca da gönderme yapmaktadır.
İnsan, Allah’ın varlığı ve birliği bilgisine her ne kadar aklıyla ulaşma potansiyeline sahip olsa da O’na kulluğun mahiyetini, ibadetlerin keyfiyetini ve varoluş gayesinin gereklerini tam anlamıyla kavrayabilmek, benimseyebilmek ve uygulayabilmek için bir örneğe ihtiyaç duymaktadır. İşte, ilk insandan bu yana süregelen peygamberlik müessesesi, bu fıtri ihtiyaca karşılık gelen ilahi rahmetin bir tecellisidir. (Enbiya, 21/107.) Cenab-ı Mevla, insanı akıl nimetiyle donatmasının yanı sıra Hz. Âdem’den itibaren vahyi hayata dönüştürecek ve yaşantılarıyla insanlara örnek olacak peygamberler göndermiştir. Böylece hakikat yolunu aydınlatacak, yolculuğu kolaylaştıracak ve insanı hedefe ulaştıracak benzersiz bir lütufta bulunmuştur. Nitekim Kur’an, “Andolsun, Allah, müminlere kendi içlerinden; onlara ayetlerini okuyan, onları arıtıp tertemiz yapan, onlara kitap (Kur’an) ve hikmeti (sünneti) öğreten bir peygamber göndermekle büyük bir lütufta bulunmuştur.” (Âl-i İmran, 3/164.) ayetiyle bu hakikate vurgu yapmaktadır.
Bu ayet, peygamberlerin birer insan oluşu vurgusuyla da nübüvvetin tebliğ ile birlikte bir temsil (örneklik) makamı oluşuna dikkat çekmektedir. İnsan, ancak kendisi gibi bir varlığı örnek alabilir. Nitekim bazı inkârcılar tarafından öne sürülen, peygamberin bir melek olması gerektiği tezine karşın Yüce Allah’ın “De ki: Eğer yeryüzünde, (insanlar yerine) yerleşip dolaşan melekler olsaydı elbette onlara gökten bir melek peygamber indirirdik.” (İsra, 17/95.) buyurması söz konusu gerçekliğin bir ifadesidir. Vahyin muhatabı insan olduğundan peygamberler de insanlar arasından seçilmiştir. Onlar, Allah’tan aldıkları vahyi açıklamanın yanı sıra pratik boyutuyla da temsil ederek inanç, ibadet, ahlak ve muamelat hususunda insanlara en güzel şekilde rehberlik etmişlerdir.
Nübüvvet silsilesinin hitamı olan Peygamberimiz Hz. Muhammed de (s.a.s.) Allah’ın yeryüzüne son vahyi ve evrensel mesajı olan Kur’an-ı Kerim’i tam anlamıyla yaşanan bir hayata dönüştürerek tüm insanlığa örnek olmuştur. “Andolsun, Allah’ın Resulünde sizin için; Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı uman, Allah’ı çok zikreden kimseler için güzel bir örnek vardır.” (Ahzab, 33/21.) ilahi fermanıyla tebcil edilen bu nebevi örneklik, Müslümanlar tarafından özümsenerek on dört asırdır nesilden nesile aktarılagelmiştir. Hz. Peygamber’in çağları aşan örnekliği, başta Kur’an-ı Kerim olmak üzere hadis-i şerif ve siret-i nebi kaynakları vasıtasıyla bugün aramızdadır. Allah’ın inayetiyle kıyamete kadar da varlığını sürdürecektir.
Cenab-ı Hakk’ın bu lütfu karşısında yapılacak en akıllıca iş, öncelikle akletmektir. Aklı, başka akıllara tutsak etmeden hayatın ve ölümün sahibi olan Allah’ın mesajına kulak verip Hz. Peygamber’i örnek alarak sonsuzluk yoluna emin adımlarla revan olmaktır. Bu da hayatı bütün boyutlarıyla Hz. Peygamber’in getirdiği ve temsil ettiği hakikatler, ilkeler ve değerler çerçevesinde tanzim etmeyi gerektirmektedir. Hem dünyanın ruhlara kasvet veren sıkıntılarından hem de ölüm ve ötesinin yürekleri ürperten bilinmezliklerinden emin olmanın yolu buradan geçmektedir.
Son bir telmih: Akl-ı selim nezdinde Hz. Peygamber’in örnekliği, model alınabilecek diğer insanlar için de yegâne ölçüdür. Vahyin rehberliğine muarız hiçbir akıl masum olmadığı gibi Hz. Peygamber’in örnekliğiyle örtüşmeyen hiçbir hayat da örnek alınası değildir.
Abdurrahman AKBAŞ
DİB Başkanlık Müşaviri
Diyanet Aylık Dergi
TELEFONUN İCADI
İnsan, sosyal bir varlık… İnsanoğlunun iletişim ve haberleşme ihtiyacı tarihsel bir gerçek.
Tarihin ilk dönemlerinden itibaren uzaklarla haberleşme isteği insanları çeşitli iletişim yöntem ve araçlarına yönlendirmiştir.
Haberleşme ve iletişim amacıyla belli işaretler gönderme yollarına giden insanların kullandığı yöntem ve araçlar, kendi zamanlarında sınırlı imkânlarla buldukları en akıllıca çözümlerdi.
Açık havada yakılan ateş ve duman, parlayan aynalar, posta güvercinleri ve ulak gibi…
Sonraki dönemlerde imkânlar artıp şartlar olgunlaşmaya başlayınca sınırlı haberleşme yöntemleri, yerini daha modern çalışmalara bıraktı. 1800’lerin başında icat edilen telgraf ve sonrasında geliştirilen Mors alfabesi, iletişim yolculuğunun büyük kazanımlarıydı.
İlk elektrikli telekomünikasyon aracı olarak geliştirilen telgraf, başkalarına da ilham kaynağı oldu. Bilginin iletken teller üzerinden karşı tarafa iletilmesini sağlayan bu sistemi geliştirmek için birçok çalışma yapıldı. Bu fikirden hareketle sesi mesafe olarak uzaklara göndererek konuşmayı sağlayacak bir düzenek üzerine kafa yoranlardan biri de Alexander Graham Bell idi.
Graham Bell, asistanı Thomas Watson ile birlikte çeşitli denemeler yaptı ve sonunda evrensel bir haberleşme aracı olacak icadını başarmış oldu. 14 Şubat 1876’da telefon adlı icadının patent başvurusunu yapan Bell, çağlar boyu bütün insanların aradığı temel iletişim ve haberleşme cihazıyla birlikte adını da tarihe yazdırmış oldu.
Böylece ateşli ve dumanlı yolları takip ederek geçmişten geleceğe kadim zamanların posta güvercinlerinden günümüzün akıllı cep telefonlarına devam eden iletişim yolculuğunun en önemli kırılma noktası gerçekleşmiş oldu.
Peki, telefon nasıl çalışıyor?
Ahize dediğimiz ses alıcısı, ses dalgalarını bir çeşit elektrik sinyaline dönüştürüyor. Sonra bu sinyali bir elektrik dalgası aracılığıyla telefon hattı üzerinden karşı tarafa iletiyor. Gönderilen sinyal, karşıda elektrik dalgasından ayrılıp güçlendirilerek kulaklıkta tekrar sese dönüştürülüyor.
Alparslan AKÇA
Diyanet Aylık Dergi
İnsan, sosyal bir varlık… İnsanoğlunun iletişim ve haberleşme ihtiyacı tarihsel bir gerçek.
Tarihin ilk dönemlerinden itibaren uzaklarla haberleşme isteği insanları çeşitli iletişim yöntem ve araçlarına yönlendirmiştir.
Haberleşme ve iletişim amacıyla belli işaretler gönderme yollarına giden insanların kullandığı yöntem ve araçlar, kendi zamanlarında sınırlı imkânlarla buldukları en akıllıca çözümlerdi.
Açık havada yakılan ateş ve duman, parlayan aynalar, posta güvercinleri ve ulak gibi…
Sonraki dönemlerde imkânlar artıp şartlar olgunlaşmaya başlayınca sınırlı haberleşme yöntemleri, yerini daha modern çalışmalara bıraktı. 1800’lerin başında icat edilen telgraf ve sonrasında geliştirilen Mors alfabesi, iletişim yolculuğunun büyük kazanımlarıydı.
İlk elektrikli telekomünikasyon aracı olarak geliştirilen telgraf, başkalarına da ilham kaynağı oldu. Bilginin iletken teller üzerinden karşı tarafa iletilmesini sağlayan bu sistemi geliştirmek için birçok çalışma yapıldı. Bu fikirden hareketle sesi mesafe olarak uzaklara göndererek konuşmayı sağlayacak bir düzenek üzerine kafa yoranlardan biri de Alexander Graham Bell idi.
Graham Bell, asistanı Thomas Watson ile birlikte çeşitli denemeler yaptı ve sonunda evrensel bir haberleşme aracı olacak icadını başarmış oldu. 14 Şubat 1876’da telefon adlı icadının patent başvurusunu yapan Bell, çağlar boyu bütün insanların aradığı temel iletişim ve haberleşme cihazıyla birlikte adını da tarihe yazdırmış oldu.
Böylece ateşli ve dumanlı yolları takip ederek geçmişten geleceğe kadim zamanların posta güvercinlerinden günümüzün akıllı cep telefonlarına devam eden iletişim yolculuğunun en önemli kırılma noktası gerçekleşmiş oldu.
Peki, telefon nasıl çalışıyor?
Ahize dediğimiz ses alıcısı, ses dalgalarını bir çeşit elektrik sinyaline dönüştürüyor. Sonra bu sinyali bir elektrik dalgası aracılığıyla telefon hattı üzerinden karşı tarafa iletiyor. Gönderilen sinyal, karşıda elektrik dalgasından ayrılıp güçlendirilerek kulaklıkta tekrar sese dönüştürülüyor.
Alparslan AKÇA
Diyanet Aylık Dergi
RAŞiT TUNCA
BAŞAĞAÇLI RAŞiT TUNCA
FORUMUMUZDA
Dini Bilgiler...
Kültürel Bilgiler...
PNG&JPG&GiF Resimler...
Biyografiler...
Tasavvufi Vaaz Sohbetler...
Peygamberler Tarihi...
Siyeri Nebi
PSP&PSD Grafik
BOARD KISAYOLLARI
ALLAH
BAYRAK
WEB-TUNCA
Radyo Karoglan
Foruma Misafir Olarak Gir
Forumda Neler Var
GALATASARAY
FENERBAHÇE
BEŞiKTAŞ
TRABZONSPOR
MiLLi TAKIM
ETKiNLiKLERiMiZ
Dost Sayfalar1:
Dost Sayfalar2:
Sosyal Medya Hesaplarımız
